Na przełomie XIX i XX wieku nie dało się być poważną artystką bez odpowiedniego atelier. To tam powstawały dzieła, to tam zaglądali klienci, kolekcjonerzy czy dziennikarze. A gdy brakowało pieniędzy na opłacanie dwóch czynszów, miejsce pracy zamieniało się również w mieszkanie. Karolina Dzimira-Zarzycka opowiada o pracowniach trzynastu polskich artystek – między innymi Anny Bilińskiej, Olgi Boznańskiej czy Marii Dulębianki – a obok ich historii szkicuje szerszy portret epoki i opowiada o różnych aspektach pracy twórczej. Dzieli się także anegdotami i mało znanymi historiami – od zwierzyńca w pracowni Rosy Bonheur pod Paryżem, przez urocze atelier rzeźbiarskie Harriet Hosmer w Rzymie, aż po pełne przepychu siedziby Vilmy Lwoff-Parlaghy w Berlinie i Nowym Jorku.
Źródło: https://marginesy.com.pl/
Czy algorytm spiskuje przeciwko nam? Co każdy powinien wiedzieć o koncepcjach i pułapkach sztucznej inteligencji
<br>Kenneth Wenger
<br>Helion, 2025
<br>Sygn. 100525920
Sztuczna inteligencja jest dziś wszędzie. Sugeruje, co warto kupić, obejrzeć lub przeczytać. Wkrótce codziennością mogą się stać autonomiczne samochody, chipy wszczepiane w ludzkie ciała czy zastosowanie AI w medycynie i wymiarze sprawiedliwości. Te innowacje mogą przynieść wiele korzyści, jednak ważne jest, aby pamiętać o realnych zagrożeniach związanych z kontrolą nad technologią i jej etycznym użyciem. Mimo to większość z nas niewiele wie, czym jest i jak działa AI.
Źródło: https://helion.pl/
Pastuszkowie, gazeciarze, tkaczki. Jak zmuszano dzieci do pracy
<br>Magdalena Kopeć
<br>Wielka Litera, 2025
<br>Sygn. 100525824
Mali robotnicy fabryk, górnicy, pastuszkowie, uliczni sprzedawcy, pracownicy tkalni, hut, tartaków, opiekunki, służące… Chłopcy i dziewczynki, którzy spędzają większą część doby w dusznych zakładach, na kolanach, w polnym skwarze, często w warunkach zagrażających zdrowiu i życiu. Spotkacie ich na kartach tej książki. Dziś trudno w to uwierzyć, ale jeszcze kilkadziesiąt lat temu w Polsce praca dzieci – w tym zaledwie paroletnich – była na porządku dziennym.
Magda Kopeć, historyczka i pisarka, podąża szlakiem losów Jasiów, Stasiów i Janinek – naszych prababć i babć, pradziadków i dziadków. Kreśli obraz życia tych, których głos bywa ledwo słyszalny w źródłach i opracowaniach historycznych – dzieci od kołyski przyuczanych do pracy, wyzyskiwanych za społecznym przyzwoleniem, pozbawionych należytej opieki i troski.
Źródło: https://wielkalitera.pl/
Tropy i ślady zwierząt Europy. Jak interpretować znaki pozostawiane przez zwierzęta
<br>Joscha Grolms
<br>Galaktyka, 2025
<br>Sygn. 100525567
„Tropy i ślady zwierząt Europy” to bardzo rzetelne opracowanie pod względem merytorycznym, dydaktycznym i faktograficznym, zawierające ponad 1600 znakomitych fotografii i rysunków. Dzięki tej książce możemy podpatrywać tajemniczy, niepoznany dotąd świat dzikich mieszkańców naszego kontynentu.
To wręcz sztandarowa pozycja przygotowująca do rozpoznawania gatunków zwierząt na podstawie pozostawionych przez nie tropów i śladów, a możliwość porównania danych tabelarycznych z faktyczną wielkością tropów ptaków i ssaków pozwoli uniknąć wielu pomyłek i jest wręcz nieoceniona.
„Mężczyznologia” to pierwsza na polskim rynku naukowa publikacja, która w kompleksowy sposób podejmuje tematykę mężczyzn i męskości z perspektywy socjologicznej. Katarzyna Wojnicka, jedna z czołowych europejskich ekspertek z zakresu socjologii męskości, prezentuje wyniki wieloletnich, międzynarodowych badań empirycznych, oferując Czytelniczkom i Czytelnikom pogłębioną analizę męskości i pozycji mężczyzn we współczesnym społeczeństwie. To nie tylko przegląd aktualnych debat akademickich, ale przede wszystkim próba zrozumienia, jak kształtują się społeczne pozycje mężczyzn w obliczu przemian kulturowych, politycznych i ekonomicznych, które stanowią naszą codzienność.
Źródło: https://ksiegarnia.pwn.pl/
Pasterzy jest coraz mniej. Reportaż z Krety
<br>Thomas Orchowski
<br>Wydawnictwo Czarne, 2025
<br>Sygn. 100525560
Kreta z reportaży Thomasa Orchowskiego ma zapach potu, kawy i papierosów. Po wąskich uliczkach Chanii błąkają się dzikie koty. Chłopcy całymi dniami kopią piłkę wśród tumanów kurzu, a starzy mężczyźni przesiadują w kawiarniach i grają w karty, popijając tsikudiję.
Przed uważnym podróżnikiem Kreta odsłania jednak inne, mniej romantyczne oblicze. Siga siga, greckie niespieszne życie, toczy tu nierówną walkę z masową turystyką. W malowniczych górskich wioskach kwitnie handel bronią i narkotykami. Krwawe wendety są niemal równie częste jak trzęsienia ziemi, do których wszyscy tu przywykli.
Źródło: https://czarne.com.pl/
Imperium Agnellich: prawdziwa historia rodziny potężniejszej niż państwo
<br>Jennifer Clark
<br>Znak Koncept, 2025
<br>Sygn. 100525549
Od Fiata po Juventus, media i władzę
Prawdziwa historia rodziny, która ukształtowała Włochy XX wieku!
Dynastia. Władza. Upadek. Agnelli – rodzina, która nie tylko stworzyła motoryzacyjne imperium, lecz także przez stulecie trzymała w rękach ekonomiczne i polityczne losy całych Włoch.
Za kulisami największych włoskich marek – Fiata, Ferrari, Juventusu – stała jedna rodzina, której ambicje wykraczały daleko poza biznes. Od wizjonerskiego Giovanniego, twórcy pierwszej włoskiej potęgi motoryzacyjnej, przez legendarnego Gianniego, symbol włoskiego stylu i la dolce vita, po współczesnego spadkobiercę Johna Elkanna – ich decyzje kształtowały losy narodu.
Źródło: https://www.znak.com.pl/
Kwaśne jabłka. O przemocy wobec dzieci
<br>Piotr Mieśnik, Magda Mieśnik
<br>Muza, 2025
<br>Sygn. 100525554
Kacper, żył lat 3. Klaudia, żyła lat. 5 Leon, żył lat 4. Eliza, żyła lat 5. Marcel, żył lat 2. Nikodem, żył lat 3. Zuzia, żyła lat 3. Kamilek, żył lat 8. Michał, żył lat 6. Oskar, żył lat 4. Zginęli z rąk matek, ojców, opiekunów. Dorosłych.
Źródło: https://muza.com.pl/
Polowanie na czarownice w Polsce w XVI–XVIII wieku
<br>Jacek Wijaczka
<br>Replika, 2025
<br>Sygn. 100525561
Prawda i mity dotyczące polowania na czarownice i procesów o czary w czasach I Rzeczpospolitej.
Społeczeństwo w czasach wczesno-nowożytnych, bardzo religijne, było przekonane, że diabeł wraz z czarownicami czyni wszystko, „coby świat zniszczał”. Druga połowa XVII i pierwsza XVIII w. to apogeum polowań i procesów o czary w Polsce. Wydobywane torturami zeznania potwierdzały to, co sędziowie i oskarżyciele chcieli usłyszeć.
Czy Pocałunek był jedynym wyznaniem miłości Klimta wobec Emilie? Kim była tonąca Ofelia? Bez kogo nie powstałaby „Guernica” Picassa? Dlaczego Francis Bacon zakochał się we włamywaczu? Co łączy Fridę Khalo i Beyoncé? I dla kogo Salvador Dali kupił zamek?
Odkryj historie muz, które inspirowały artystów – od Leonarda da Vinci po autorów okładek „Vogue’a”. Co było w nich tak wyjątkowego, że bez nich najwięksi geniusze nie potrafili tworzyć? I dlaczego dziś są dla nas anonimowe, skoro kiedyś znaczyły tak wiele?