Prawie 250 nowych tytułów trafiło do Książki Mówionej. Są to audiobooki w postaci płyt CD- MP3 wydanych przez wiodących wydawców ale też audiobooki w postaci płyt CD w formacie DAISY wydane przez Fundację Edukacji Nowoczesnej, Państwowy Instytut Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz przez Stowarzyszenie MODERNA. Co miesiąc dochodzą też nowe tytuły z serii Duże Litery, czyli książki z dużą czcionką. Pełną ofertę można uzyskać pod linkiem:

DBP -Książka Mówi - Wyniki Wyszukiwania (dzb.pl)

A ja omówię kilka z nich i zacznę od audiobooków.

Oto kilka z nich:

PAMIĘTNIKI, WSPOMNIENIA

Wermer Siemens

WSPOMNIENIA Z MEGO ŻYCIA. AUTOBIOGRAFIA

Czyta: Aleksander Bromberek

Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Werner von Siemens zapisał się w historii jako wynalazca m. in prądnicy, telegrafów automatycznych, maszyny dynamoelektrycznej, trolejbusu czy elektrycznej windy i lokomotywy. W ciągu zaledwie kilku lat zdołał zbudować najdłuższą w Europie linię telegraficzną. Jego umiłowanie do nauk ścisłych i nieodparta chęć tworzenia, mimo wielu trudów, pozwoliła mu rozwinąć przedsiębiorstwo, które z sukcesami funkcjonuje do dziś. Jest to autobiografia obejmująca wspomnienia życia rodzinnego, okresu edukacji i lat spędzonych w służbie pruskiej armii. Przedstawia czasy rozwoju przedsiębiorstwa Siemens et Halske i realizacji jego projektów. Są tu wspomnienia z rozwijania przez niego metod przeciągania linii telegraficznych na dnie mórz i oceanów; niebezpiecznych sytuacji i fascynujących zjawisk atmosferycznych, doświadczanych w podróży; kariery naukowej; wynalezienia maszyny dynamoelektrycznej i przyrządów pomiarowych do alkoholu. Bardzo ciekawa lektura. Można się z niej dużo dowiedzieć.

Viktor E. Frankl

CZŁOWIEK W POSZUKIWANIU SENSU. GŁOS NADZIEI Z OTCHŁANI HOLOKAUSTU

Czyta: Marcin Popczyński

[Warszawa] : Czarna Owca ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Zaczyna się od długiego, suchego i głęboko poruszającego osobistego eseju o pięcioletnim pobycie Frankla w Auschwitz i innych obozach koncentracyjnych i jego wysiłkach w tym czasie, by znaleźć powody do życia. Druga część książki opisuje metody psychoterapeutyczne, które Frankl opracował jako pierwszy na bazie swoich doświadczeń z obozów.

Krystyna Mazurówna

ACH CI FACECI!

Czyta: Magdalena Szybińska

Warszawa : Latarnik ; Piaseczno : Heraclon International -Storybox.pl, [2022].

Krystyna Mazurówna jest tak ekscentryczna, że aż archetypiczna. To pierwsze zdanie recenzji umieszczonej na okładce książki. Wyzwolona, pełna radości życia i ciekawa świata oraz otaczających ją wokół mężczyzn. Tych ostatnich było naprawdę wielu. Gdy była tancerką w Polsce w latach 60, kochali się w niej: Krzysztof Teodor Toeplitz, Sławomir Mrożek i Wacław Kisielewski. Gdy występowała jako solistka w Casino de Paris oraz tańczyła dla Clauda Leloucha i Josephiny Baker, rozpalała wyobraźnię Omara Sharifa i Jean-Paula Belmondo. Lista facetów, którzy ją fascynowali składa się z samych wybitnych osobowości: począwszy od ojca - Stanisława Mazura – profesora matematyki, poprzez partnerów, mężów i kochanków, aż do postaci, takich jak: Gerard Depardieu, Yves Montand, Janusz Głowacki, Jerzy Gruza, Leszek Kołakowski, Czesław Niemen, Rafał Olbiński, Roman Polański, Gerard Wilk, Leopold Tyrmand, czy święcący sukcesy kompozytor operowy Kasper Toeplitz, czyli własny syn. O każdym z nich opowiedziała w tej książce.

FELIETONY, REPORTAŻE

Karolina Sulej

WSZYSCY JESTEŚMY DZIWNI

Czyta: Marta Wardyńska

[Warszawa] : Fundacja Instytut Reportażu : Audioteka ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Coney Island – dzielnica nowego Jorku, gdzie miasto łączy się z oceanem, niegdyś stolica światowej rozrywki, cyrków, wesołych miasteczek – to wciąż rezerwuar estetyki, idei, marzeń i lęków, z których jest zbudowana popkultura i nasze człowieczeństwo. Jeśli Manhattan to marzenie o doskonale funkcjonującym społeczeństwie, eleganckim w swoich potrzebach, Coney Island to wszystko to, co wulgarne, kiczowate i podniecające. Coney Island jest wyspą, która przypomina nam, że płeć, seksualność, konsumpcja - to tylko i aż - widowisko. Opowieść o tym miejscu snują jej mieszkańcy.

Aleksandra Lipczak

LUDZIE Z PLACU SŁOŃCA

Czyta: Paulina Raczyło

[Warszawa] : Fundacja Instytut Reportażu : Audioteka ; [Piaseczno] : Heraclon Internatiional -Storybox.pl, [2022]

Franek Kanalarz – deweloper, który postawił miasto pośrodku pustyni. Susana, która zamówiła w banku whoppera z serem, bo przestała się bać. Manuel, który przez trzydzieści lat nie wychodził z domu. Pedro syn obwoźnego handlarza, który zamiast mówić “nie mam Boga, można wszystko”, powiedział “Zmarł Franco, można wszystko”. I wielu innych... To jest o nich książka, ale jest to też książka o Hiszpanii – kraju, który był przykładem sukcesu, a jednak z dnia na dzień zmienił się w chorego człowieka Europy. Wtedy na miejscu dawnej opowieści o Hiszpanii pojawiła się inna: o nierozwiązanych konfliktach z przeszłości, o cenie rozwoju, o kraju, który zrobił gigantyczny skok ku kryzysowi.... Reportaż z krwi i kości. Tego nie znajdziecie w żadnym turystycznym folderze!

Bogdan Prejs

SUBKULTURY MŁODZIEŻOWE

Czyta: Lena Schimscheiner

[Piaseczno] : Storybox.pl ; [Katowice] : Wydawnictwo Kos, [2022].

Gdyby tylko chcieli się wzajemnie poznać, być może nastolatkowie przestaliby uważać swoich rodziców za starych zgredów, a oni swoje pociechy za pozbawionych jakichkolwiek ideałów małolatów. Wystarczyłoby, żeby matka zapytała córkę, dlaczego zamiast modnych bucików na obcasie woli ciężkie glany, a syn zainteresował się, dlaczego na półce z płytami ojca, noszącego na co dzień wyprasowane w kancik spodnie, stoją krążki Deep Purple, Sex Pistols albo Nirvany. Młodzi z reguły nie wyobrażają sobie, że kiedyś ich rodzice mogli nosić długie wlosy albo irokeza, ci zaś nie pojmują jak można zasłuchiwać się w hip-hopie czy w innych współczesnych melodiach. Każdemu się wydaje, że bunt w jego wykonaniu jest jedynym i niepowtarzalnym. Ta książka to pomost pomiędzy pokoleniami. Ma ułatwić wzajemne poznanie i zrozumienie. Służy temu zarówno opis poszczególnych subkultur, ich symboli i haseł, jak i kilka opowieści o tym, jak to się wszystko rozwijało.

Joanna Jurgała - Jureczka.

NA GORĄCYM UCZYNKU. DUCHY ARTYSTÓW

Czyta: Donata Cieślik

[Poznań] : Zysk i S-ka ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, copyright 2022.

Zbiór felietonów o ikonach polskiej kultury. Autorka “przyłapuje” swoich bohaterów w sytuacjach kłopotliwych, dzięki czemu krew zaczyna w nich krążyć, nabierają barw, budzą sympatię i wzruszenie. Galeria postaci zestawiona zaskakująco. Tak o nich w szkole się nie mówiło i nikt tego nie uczył. Romansujący Mickiewicz, który z jakiegoś powodu nie może przedrzeć się do Powstania, o czym podobno marzył; Sienkiewicz, który został zdiagnozowany przez komunistyczną cenzurę jako wstecznik i religiant, cudem uratowany przez Stalina; Julian Przyboś zakochany w uczennicy. Podobno gdyby nie słynny filozof Julian Ochorowicz, to by Reymont nigdy za “Chłopów” nie dostał Nobla. I tak historia toczy się dalej. Przybliża demonicznego Przybyszewskiego i wielu innych pisarzy z naszej narodowej literatury.

Małgorzata Gołota

ŻYLETKĘ ZAWSZE NOSZĘ PRZY SOBIE

Czyta: Zespół lektorów

[Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Dzieci często boją się, że zostaną niezrozumiane, że ktoś je oceni jako słabe, leniwe, głupie, uważają, ze zawiodły swoją rodzinę. Przede wszystkim jednak boją się, że o ich chorobie dowiedzą się inni. Wstyd jest tu czynnikiem kluczowym. Bardzo ważne jest głośne mówienie o tym, czym jest depresja i do czego prowadzi, jeśli jest nieleczona. Bardzo potrzebna książka i bardzo ważna.

PORADNIKI

Mirosława Kątna

SMAKI DZIECIŃSTWA

Czyta: Agnieszka Krzysztoń

[Gdańsk] : Adamada ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Dom do którego zawsze chciało się wracać. Koleżanki i koledzy, którym nie trzeba było imponować. Szkoła, która otwierała oczy i poszerzała horyzonty. Nie każdy ma takie wspomnienia.

“Smaki dzieciństwa” to zapis prawdziwych, często dramatycznych historii młodych ludzi – krzywdzonych, zranionych lub unieszczęśliwionych przez rówieśników i dorosłych. Ta książka to poradnik który mówi o tym jak otrząsnąć się z traumy po bolesnych doświadczeniach.

Tom Berg

UWOLNIJ SIĘ OD MANIPULACJI

Czyta: Lena Schimscheiner

Katowice : Kos ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Żyjemy w epoce przepływu informacji, w której znaczenie komunikatywności jest podkreślane na każdym kroku. Technologie przetwarzania i analizowania danych osiągnęły poziom nigdy dotąd nieznany. Błędy lub celowe przekłamania mogą zdarzać się bardzo łatwo - i zdarzają się, o czym media (same będące źródłem największych manipulacji) donoszą każdego dnia. Manipulacja jest wszędzie, oszukiwanie mamy we krwi i często tracimy przez to wiarygodność. Właściwie o tym jest ta książka.

Lise Bourbeau

BĄDŹ SOBĄ, WYLECZ SWOJE 5 RAN

Czyta: Lena Schimscheiner

[Katowice] : Kos ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Czy odnosicie wrażenie, że w swoim rozwoju wewnętrznym stoicie w miejscu? Ten audiobook wskazuje, iż wszystkie problemy, zarówno o podłożu psychicznym, mentalnym, jak i fizycznym, biorą się z pięciu ran: odrzucenia, porzucenia, upokorzenia, zdrady i niesprawiedliwości. Dzięki szczegółowemu opisowi pięciu ran i masek, które zakładamy, aby ich nie widzieć, możecie spróbować odkryć prawdziwe powody problemów, z jakimi borykacie się w życiu. Dowiecie się też, dlaczego tak bardzo różnimy się fizycznie.

Joanna Jakubik – Hajdukiewicz

RELAKSACJA

Czyta: Lena Schimscheiner

[Katowice] : Wydawnictwo KOS ; [Piaseczno] : Heraclon International - Storybox.pl, [2022].

Autorka przedstawia konkretne narzędzia do zmiany, do poprawy samopoczucia, budowania lepszej jakości życia. Lepiej, czyli jak?

Dbamy o ciało poprzez ruch, ćwiczenia rozciągające, wzmacniające i regenerujące. Porządkujemy umysł - unikamy destrukcyjnych myśli i pielęgnujemy te pozytywne. Harmonizujemy emocje poprzez wyrażanie ich oraz pracę z oddechem. W ten sposób zbliżamy się do dobrostanu, czyli stanu, w którym czujemy się dobrze, korzystając z narzędzi, technik opisanych w niniejszym audiobooku.

Więcej tytułów Znajdziecie Państwo w menu na stronie DBP w zakładce Nowości dla czytelników/ Nowości z ostatnich 30 dni/ Książka Mówiona.

Zapraszamy do odwiedzenia działu i do wypożyczania naszych zbiorów.

Групи продовженого дня в школах та дош садках

Влада Вроцлава пропонує заняття в групах продовженого дня для дітей дошкільного та шкільного віку. Батьки зможуть залишити в них дітей під професійною опікою, з опікуном, який зволодіє українською мовою та психологом.

З 1 березня в садочках і школах працюють групи продовженого дня за:

• Початкова школа №108, вул. B. Chrobrego 3. Графік роботи: понеділок-п'ятниця 16.30-18.00, для дітей 7-15 років
  ................................................................................................................................
• Дошкільний навчальний заклад №31, вул. Колбушовська 6. Графік роботи: понеділок-п'ятниця 9.00-14.00, для дітей 3-6 років
  ................................................................................................................................
• Дошкільний навчальний заклад №35 за адресою вул. Пулаські 20а. Графік роботи: понеділок-п'ятниця 9.00-14.00
  ................................................................................................................................

Групи продовженого дня в інших організаціях:

• Початкова авторська школа Galileo Authors, вул. Fabryczna 13. Графік роботи: понеділок-п'ятниця,  16-20, для дітей вікомвід 5 років; реєстрація електронною поштою:
  ................................................................................................................................
• Колейково на Sky Tower, вул. Powstańców Śl. 95/1 поверх, понеділок-п'ятниця, від 10 до 15 год., для дітей віком 5-14 років, тел.729 643 126 або електронною поштою:
  ................................................................................................................................
• Музей архітектури, вул. Bernardyńska 5, вівторок-п'ятниця від 10 до 14 год., для дітей від 3 років.
  ................................................................................................................................
• з 10.03 Гідрополіс, вул. Na Grobli 17, для дітей-біженців віком від 6 до 14 років, безкоштовні заняття, вівторок, четвер та п’ятниця від 9:00-16:00; для дітей 6-14 років; реєстрація не є обов'язковою.
  ................................................................................................................................
• Клуб “na Psiaku-Centrum Aktywności Lokalnej”, вул. Kiełczowska 46 буд. 6, понеділок-п'ятниця, графік роботи: 15:00-19:00 год, для дітей та підлітків 7-18 років; реєстрація:
  ................................................................................................................................
• Odra Centrum, узбережжя Juliuszа Słowackiego 5B (поруч з Грюнвальдським мостом), графік роботи: понеділок-п'ятниця, 9:00-14:00 год., для дітей та підлітків 6-19 років; реєстрація за телефоном: 506 563 259 (пн-пт, 9:00-17:00) або електронною поштою:
  ................................................................................................................................
• Фонд Тобяських, вул. Jana Kasprowicza 26, графік роботи: понеділок-п'ятниця, 13:30-19:00, для дітей та підлітків 6-18 років; реєстрація не є обовґязковою
  ................................................................................................................................
• Початкова школа та дитячий садок Creo Author, вул. Boya-Żeleńskiego 24, графк роботи: понеділок-п'ятниця, 17:00-19:00, для дітей від 5 років та мам з малюками; реєстрація: або +48 533 850 225
  ................................................................................................................................
• СУСІДСЬКА КАВ'ЯРНЯ ДЛЯ УКРАЇНЦІВ, вул. Grabiszyńska 56

Сусідська Кав'ярня в Фірлею запрошує на художні майстер-класи для дітей віком 3-7 років від 09:00 до 13:00 години

з понеділка по п'ятницю.

У програмі:

художні заняття

виступи артистів

казки для дітей

ігри, розваги

другий сніданок

місце відпочинку для мам

безкоштовні чай і кава

доступ до WI-FI

Майстер-класи безкоштовні. Кількість місць обмежена.

Реєстрація на e-mail:

тел.: + 48 695 42 42 29

Сусідська Кав'ярня

в Центрі художньої діяльності ФIРЛЕЙ

адреса: вул. Грабішинська 56

тел.: 71 795 66 67, 695 42 42 29

сторінка: www.firlej.wroc.pl
................................................................................................................................

Від понеділка, 28 березня, у клубі «Проза» Вроцлавського будинку літератури (вул. Przejście Garncarskie 2) відбуватимуться заняття для дітей, які приїхали до Польщі внаслідок війни в Україні.

• клуб «Проза» буде відкритий для дітей 5-12 років від понеділка до п’ятниці з 10.00 до 14.00
• про дітей піклуватимуться працівники Вроцлавського будинку літератури та волонтери
• для дітей будуть організовані ігри та розваги, буде можливість користуватися навчальними матеріалами та іграшками. Також відбуватимуться покази анімаційних фільмів українською та польською мовами, крім того, проводитимуться заняття з арт-терапії, які включатимуть ігри, пов’язані з рухом, голосом, сюжетною імпровізацією, уявою, акторською грою, малюванням та розмовою. Арт-терапія допомагає у вирішенні внутрішніх і соціальних проблем дитини, розважає, покращує настрій.

Діти будуть забезпечені закусками та напоями.

Інформацію про записи можна отримати за тел. 533 146 696 або за ел. адресою

SPRAWDZIĆ

Інформаційні пункти Вроцлава

Джерело: wroclaw.pl

Пункту на Головному залізничному вокзалі

• вул. Piłsudskiego 105,
• де шукати: головний вхід з вул. Piłsudskiego, продовжуйте рухатися прямо по головному залу, поверніть праворуч і по сходах вгору, поруч із Mcdonald's,
• є також медико-психологічна допомога та волонтери-перекладачі.

Перехід „Діалогу”

• вул. Świdnicka 19 (підземний перехід)
• пункт відкритий щодня 9:00 до 20:00
• тел. +48 71 798 64 97 або 510 011 846

Інформаційний пункт для мігрантів „WroMigrant”

підтримка та інформація в законодавчих та формальних питаннях, пов’язаних із життям у Вроцлаві:

• легалізація перебування та роботи, прописки, водійських прав, реєстрації транспортного засобу, PESEL, PIT, NIP,
• консультації польською, українською, російською та англійською мовами

Контакт:

• +48 538 579 555 (польська, українська, російська мови) - Viber
• +48 735 969 992 (польська, російська мови) - Viber
• +48 538 579 521 (польська, англійська мови)
• +48 538 579 517 (польська, англійська мови)
• електронна пошта:
• месенджер: www.facebook.com/wromigrant

Інститут прав мігрантів

• відповідає на питання про правові аспекти ситуації в Україні.
• контакт: тел. +48 510 011 846, та адреса: вул. Ruska 46А / 202 (№3 на домофоні).

SPRAWDZIĆ

Міжнародні транспорт з Вроцлава

Źródło: wroclaw.pl

Громадський транспорт, автобуси та трамваї у Вроцлаві

Безкоштовний проїзд автобусами та трамваями до 31 березня для біженців з України на підставі документа, що підтверджує в'їзд до Польщі після 24 лютого;
безкоштовний проїзд також включає курси на агломераційних лініях 9xx у місті.
емігранти з України не повинні також платити за квитки в потягах InterCity (дійсно до 26 березня).

Міжнародні транспорт з Вроцлава

Біженці з України, які хотіли б виїхати з Вроцлава до інших європейських країн, можуть скористатися безкоштовним, перевіреним транспортом. Доступні з’єднання дозволяють здійснити безкоштовну поїздку до Німеччини та Франції.

Німеччина

Безкоштовний транспорт пропонує Kultturzug /Pociąg do Kultury, проїзд до Берліна та Котбуса з Головного залізничного вокзалу Броцлава
Поточні транспорти доступні на Fb:@vbbpolen
Інформація в UA та RU:

Франція

Лілль – місто-партнер Вроцлава та Харкова. Воно розташованe на півночі Франції, недалеко від кордону з Бельгією. Там проживає багато українців і поляків.

Хто хоче скористатись можливістю виїзду, звертайтеся:

SPRAWDZIĆ

Міжнародні транспорт з Вроцлава

Źródło: wroclaw.pl

Громадський транспорт, автобуси та трамваї у Вроцлаві

Безкоштовний проїзд автобусами та трамваями до 31 березня для біженців з України на підставі документа, що підтверджує в'їзд до Польщі після 24 лютого;
безкоштовний проїзд також включає курси на агломераційних лініях 9xx у місті.
емігранти з України не повинні також платити за квитки в потягах InterCity (дійсно до 26 березня).

Міжнародні транспорт з Вроцлава

Біженці з України, які хотіли б виїхати з Вроцлава до інших європейських країн, можуть скористатися безкоштовним, перевіреним транспортом. Доступні з’єднання дозволяють здійснити безкоштовну поїздку до Німеччини та Франції.

Німеччина

Безкоштовний транспорт пропонує Kultturzug /Pociąg do Kultury, проїзд до Берліна та Котбуса з Головного залізничного вокзалу Броцлава
Поточні транспорти доступні на Fb:@vbbpolen
Інформація в UA та RU:

Франція

Лілль – місто-партнер Вроцлава та Харкова. Воно розташованe на півночі Франції, недалеко від кордону з Бельгією. Там проживає багато українців і поляків.

Хто хоче скористатись можливістю виїзду, звертайтеся:

(українською)
(польською, англійською або французькою)

(українською)
(польською, англійською або французькою)

довідкових пунктів

джерело: wroclaw.pl

• Czasoprzestrzeń

вул. Tramwajowa 1-3,
телефон: +48 515 397 889,
графік роботи: пн-пт 8:00-20:00

Тут можна отримати:

довготермінові продукти харчування для дорослих і дітей, засоби гігієни для дорослих і дітей, косметика, побутова хімія, рюкзаки, валізи, дорожні сумки, нова білизна
З 8 березня для отримання дарів необхідно пред’явити український паспорт.

• Sektor 3

вул. Legnicka 65,
телефон: +48 71 359 75 00
відкритий щоденно від 9.00 до 20.00

Тут можна отримати:

довготермінові продукти харчування для дорослих і дітей, засоби гігієни для дорослих і дітей, косметика, побутова хімія

• Пункт підтримки для мам з дітьми

вул. Legnicka 21,

Консультацію надаються за телефонами:

+48 727 062 158 - українською мовою,
+48 606 856 691 - польською мовою
+48 695 142 179 - польською мовою
+48 502 075 516 - польською мовою
+48 608 658 779 - польською мовою
+48 725 783 318 - польською мовою
пункт працює від понеділка по п'ятницю з 8:00 до 20:00 та в суботу-неділю від 10:00 до 15:00 год.

Тут можна отримати:

довготривале харчування для дорослих і дітей, засоби гігієни для дорослих і дітей, побутову хімію, постільну білизну, ковдри, подушки, рушники, коляски, автокрісла, спальні мішки, туристичні килимки

• Пункт на вул. św. Marcina 4

Доїхати можна трамваями №6, 8, 9, 11, 17, 23 та автобусами №128, 914, A, C, N
Пункт працює в понеділок - п'ятницю від 10:00 до 18:00, суботу-неділю від 10:00 до 14:00

Тут можете отримати:

довготермінові продукти харчування, засоби особистої гігієни, товари для дітей

• Довідковий пункт за адресою вул. Poznańskа 48-80

Проїзд автобусами №103, 104, 122 та 127
телефон: +48 512 960 953
пункт працює з понеділка по п’ятницю від 14.00 до 20.00, в суботу-неділю від 9.00-20.00

Тут можна отримати:

продукти харчування, засоби гігієни, товари для дітей, одяг, побутова хімія.

Podczas Majówki (1-3 maja) jesteśmy NIECZYNNI.

Zapraszamy do Biblioteki 4 maja w czwartek.

Cykliczna impreza w formie Targów Książki, połączonych ze spotkaniami autorskimi, konkursami i wystawami, organizowana przez DBP od 2010 roku. Celem imprezy jest prezentacja szerokiemu gronu odbiorców dorobku wydawniczego Dolnego Śląska, szczególnie publikacji wydawanych przez małe, nieznane szerzej wydawnictwa.

Książka regionalna prezentowana na targach Silesiana - Dolnośląski Salon Wydawniczy - to z jednej strony książka dotycząca regionu, a z drugiej każda książka, bez względu na tematykę, która powstała w regionie, tzn. została wydana przez miejscowe wydawnictwo, bądź napisana przez miejscowego autora. Publiczność zwiedzająca targi może zapoznać się z książkami, czasopismami oraz innymi materiałami dotyczącymi historii, kultury, gospodarki i atrakcji turystycznych Dolnego Śląska; zwiedzający mogą poznać twórczość miejscowych pisarzy i dziennikarzy.

Targi i towarzyszące im imprezy mają wspierać aktywność intelektualną, kulturalną, hobbystyczną i turystyczną lokalnej społeczności, a także wspierać i promować działalność wydawniczą i literacką regionalnych wydawców i pisarzy. Nagroda Wydawnicza Silesiana za publikację, która treścią, osobą autora i/lub formą edytorską najlepiej promuje Dolny Śląsk i stanowi wizytówkę regionu.

Namiot ze stoiskami targowymi, pl. Solny

GODZINY OTWARCIA:

CZWARTEK 18.05

godz. 9:30 - Inauguracja 12. edycji Targów Książki Regionalnej Silesiana, sala 35, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 10:00 - Z przewodnikiem pod rękę, wycieczka po Rynku z autorką książek dla dzieci i przewodniczką Justyną Rapacz (wydarzenie zamknięte)

godz. 11:30 - W poszukiwaniu wrocławskich krasnali, spotkanie z autorem książki Krzysztofem Głuchem, sala 21, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 11:30 - Dlaczego lubimy książkowe questy? Spotkanie z autorką książek Justyną Rapacz, sala 22, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 18:00 - Przystanek Wrocław – znani i wielcy w podróży, spacer z przewodniczką miejską Małgorzatą Urlich-Kornacką

godz. 18:00 - Promocja książki Renaty Sołtysek "Bogu na chwałę, nam na zbawienie”. Budownictwo kościołów na Śląsku Opolskim w Polsce Ludowej (1945–1989) - ze szczególnym uwzględnieniem zachodniej części diecezji opolskiej - w imieniu autorki wystąpi ks. prof. dr hab. Andrzej Hanich, sala 35, DBP

PIĄTEK 19.05

godz. 8:30 - Małgorzata Żółtaszek Superbohater literacki a superbohater w życiu – warsztat propagujący czytelnictwo poprzez poszukiwanie powiązań między światem przedstawianym w książkach i jego inspiracją w codzienności dzieci i młodzieży, sala 35, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 8:30 - Polskie zabytki pełne tajemnic na podstawie detektywistycznej, magicznej serii dla dzieci i młodzieży „Tymek, czarny kot i zagadki pałacu Marianny”, spotkanie z autorką Sylwią Winnik, sala 22, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 10:00 - Spotkanie z Krzysztofem Kułagą, autorem książki „Baśnie zamku Książ”, sala 22, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 10:00 - Gra miejska „Szlakiem wrocławskich legend” (wydarzenie zamknięte)

godz. 10:00 - Monika Kupiec i jej straszne opowieści, czyli „Mroczne historie Wrocławia”, spotkanie autorskie sala 22 ,DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 10:30 - Podróż w czasie, czyli blaski i cienie średniowiecznego Wrocławia, spacer po mieście z przewodniczką miejską i autorką książek Marta Miniewicz (wydarzenie zamknięte)

godz. 11:30 - KL Gross-Rosen - historia wrocławskich podobozów, prelekcja kustosza Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy, sala 35, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 11:30 - Baśnie Dolnego Śląska, spotkanie z Mariuszem Urbankiem, Dział Pracy z Dziećmi, parter DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 12:00 - Dlaczego Wrocław jest ciekawy? Spotkanie autorskie z Arkadiuszem Försterem, sala 22, DBP (wydarzenie zamknięte)

godz. 18:00 - Lecznictwo w Konzentrationslager Gross-Rosen, spotkanie autorskie z dr hab. Dorota Sulą, sala 35 ,DBP

godz. 18:00 -  Spotkanie autorskie z Pawłem Piotrowiczem, autorem książki Wrocławska Niezależna Scena Muzyczna 1990-2000, Tajne Komplety, Przejście Garncarskie 2

godz. 19:00 - Filmowe smaczki Wrocławia, spacer z przewodnikiem miejskim Bogdanem Bernackim.

SOBOTA 20.05

godz. 11:00 -  Atrakcje Wrocławia – te mniej znane. Spacer odkrywający nieoczywiste miejsca. Poprowadzi Wawrzyniec Głuch, autor detektywistycznej mapy „Na tropie wrocławskich atrakcji". Wycieczka dla dzieci w wieku 10-15 lat. Ilość miejsc ograniczona, zapisy pod numerem: 71 335 22 36.

godz. 12:00 - Sobótka sercem Ślęży. O zasobach kulturowo-historycznych miasteczka, prelekcja Michała Hajdukiewicza, dyrektora Ślężańskiego Ośrodka Kultury, sala 35, DBP

godz. 14.00 - Wrocław przełomu wieków widziany oczami noblisty Gerharta Hauptmanna, spacer z przewodniczką miejską Małgorzatą Urlich-Kornacką

godz. 16.00 - Pożegnanie z Mockiem – szlakiem kryminałów Marka Krajewskiego, spacer z przewodniczką miejską Małgorzatą Urlich-Kornacką

NIEDZIELA 21.05

godz. 10:00 -  Z przewodnikiem za rękę. Wycieczkę szlakiem wrocławskich legend poprowadzi przewodnik miejski Justyna Rapacz. Wycieczka dla dzieci w wieku 6-12 lat, na zakończenie każdy młody uczestnik otrzymuje książkę z autorską dedykacją. Ilość miejsc ograniczona, zapisy pod numerem 71 335 22 36.

godz. 12:00 -  Z przewodnikiem za rękę. Wycieczkę szlakiem wrocławskich krasnali poprowadzi przewodnik miejski Justyna Rapacz. Wycieczka dla dzieci w wieku 4-8 lat, na zakończenie każdy młody uczestnik otrzymuje książkę z autorską dedykacją. Ilość miejsc ograniczona, zapisy pod numerem 71 335 22 36.

godz. 15:00 - O księżniczce, co bez butów chodziła, spacer rodzinny szlakiem legend po Ostrowie Tumskim z przewodniczką miejską Martą Miniewicz.

godz. 18:00 - Strzeż się! Wieczorny spacer szlakiem legend po Starym Mieście z przewodniczką miejską Martą Miniewicz.

Wszystkie spotkania (poza jednym w Księgarni Tajne Komplety) odbędą się w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej im. Tadeusza Mikulskiego, Rynek 58, wszystkie spacery wyruszać będą również spod Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Mikulskiego, Rynek 58.

Dziękujemy, że sobotnie popołudnie spędziliście z nami, podczas premiery postapokaliptycznej gry terenowej ODRAtowani!

Poniżej podajemy listę zwycięzców, którzy otrzymują nagrody ufundowane przez Hydropolis oraz naszą bibliotekę. Drużyny te zdobyły największą liczbę punktów. Gratulujemy!

Ze zwycięzcami skontaktujemy się również mailowo. Po odbiór nagród zapraszamy od środy do działu Fonoteki (I piętro biblioteki), w godzinach pracy biblioteki.

Nagrody główne:

Fradhrai (Conai)

Schabowyzmizeria

dogs lovers

Klaudia i Kamil

Bonnie&Clyde (Wody Polskie)

Nagrody pocieszenia:

Greyt

KLSurvival

Kto z nas nie lubi poczuć dreszczyku emocji, który towarzyszy czytaniu dobrego kryminału? Kto nie zagłębia się wtedy na długie godziny w próby rozwiązania zagadki razem z głównym bohaterem? Obecnie, w erze true crime, wszelkie kryminały, zarówno te na papierze, jak i na ekranie, mają się bardzo dobrze. Sięgając po książkę „Anatomia zbrodni. Sekrety kryminalistyki” spodziewałam się czegoś w rodzaju przewodnika po świecie kryminału. Co otrzymałam? Zacznijmy od początku.

Autorka książki, szkocka pisarka Val McDermid, sama pisze kryminały. Karierę jednak rozpoczęła od dziennikarstwa, poprzez dramaturgię, na pisaniu powieści z dreszczykiem skończywszy. Na podstawie jednej z kryminalnych serii jej autorstwa powstał nawet serial telewizyjny. McDermid współpracuje też z BBC oraz kilkoma brytyjskimi czasopismami. Natomiast jej „Anatomia zbrodni” wydana w 2015 roku to pasjonujące i doskonale skonstruowane studium dotyczące kryminalistyki. Autorka w dwunastu rozdziałach prowadzi czytelnika przez meandry pracy śledczych, prokuratury oraz policji. Możemy się więc zapoznać z działami kryminalistyki takimi jak: badanie miejsca zbrodni, entomologia (nauka zajmująca się badaniem owadów), medycyna sądowa, toksykologia, daktyloskopia (badanie odcisków palców), badanie DNA, rekonstrukcja twarzy, informatyka śledcza, a także psychologia sądowa. A to wciąż nie wszystko. McDermid na dziesiątkach przykładów zarówno dawnych, jak i współczesnych zbrodni pokazuje, jak na przestrzeni lat zmieniały się i mozolnie szły naprzód metody łapania przestępców. Warto posłużyć się tu przykładem badań plam krwi oraz materiału genetycznego znalezionego na miejscu zbrodni. Obecnie możliwe jest zbadanie mikroskopijnych plamek krwi, dawniej był potrzebny ślad wielkości np. monety.

Mnogość przykładów przytaczanych przez autorkę i swoboda, z jaką się wśród nich porusza zadziwiają i imponują. Wśród opisywanych przestępców znalazł się seryjny podpalacz, który okazał się... byłym strażakiem, liczne w historii żony trucicielki, jak np. Marie Lafarge, a także niepozornie wyglądający lekarz Harold Shipman uśmiercający swoich pacjentów z częstotliwością jednego na miesiąc przez dwadzieścia pięć lat kariery zawodowej. Nie zabrakło też sprawy Kuby Rozpruwacza czy Szalonego Bombiarza z Nowego Jorku. To tylko niektóre z dziesiątków przypadków opisanych przez Val McDermid. Jednak każda kolejna zbrodnia utwierdza czytelnika w przekonaniu, że ludzkie wyrachowanie i okrucieństwo nie mają granic. Sama często nie mogłam uwierzyć, że te historie wydarzyły się naprawdę.

Autorka podczas pracy nad książką rozmawiała z wieloma ekspertami i specjalistami m.in. z zakresu badania przyczyn pożarów, rekonstrukcji twarzy czy entomologii sądowej. Wielokrotnie podkreśla podziw dla nich i tego, jak bardzo są oddani swojej pracy. Choć często ich zajęcie jest żmudne, brudne, uciążliwe i całymi dniami nie przynoszące efektu, oni się nie poddają. To właśnie dzięki tej nieustępliwości i zaangażowaniu udaje się rozwiązać wiele spraw. McDermid ma tego świadomość i oddaje głos wszystkim, którzy zajmują się tą niełatwą pracą po to, by sprawiedliwości stało się zadość. Zdarza się, że śledztwa ciągną się latami, a chęć zakończenia sprawy staje się obsesją tych, którzy są w nią zaangażowani. Rozwiązanie, brzmiące z początku absurdalnie i nieprawdopodobnie, ostatecznie okazuje się tym właściwym. Innym razem śledztwu pomaga zupełny przypadek, jak np. podsłuchana niechcący rozmowa w barze.

„Anatomię zbrodni” mimo jej popularnonaukowego charakteru czyta się z zapartym tchem, jak najlepsze kryminały. Autorka mimo ogromu zgromadzonego materiału doskonale nad nim panuje. Nie gubi się ani na chwilę w gąszczu faktów, dat i nazwisk, nie pozwalając się zgubić także czytelnikowi. Jest bardzo zorganizowaną i opanowaną przewodniczką po tym mrocznym świecie. Poza oczywistą wciągającą tematyką uważam to za największą zaletę tej książki - uporządkowanie tak bogatego materiału w sposób metodyczny i nieprzytłaczający czytelnika. Mało tego, nasza ciekawość jest wciąż rozbudzana i podtrzymywana.

Tekst jest bogaty w zdjęcia i ilustracje – nie zawsze miłe dla oka, jednak dobrze korespondujące z treścią książki. Warto też wspomnieć o roju much „kłębiącym się” na okładce i przywołującym jednoznaczne skojarzenia. Motyw muchy został też wykorzystany w każdym z rozdziałów. To wszystko sprawia, że pozycja ta zarówno pod względem tekstowym, jak i edytorskim jest bardzo dobrze napisana, wydana, przemyślana i spójna. Pokazuje, że można trudne, budzące niechęć tematy oprawić w przystępną formę. „Anatomia zbrodni. Sekrety kryminalistyki” to pozycja obowiązkowa dla każdego fana historii kryminalnych oraz wszystkich, których interesuje kryminalistyka jako dziedzina nauki. Miłośnicy różnorakich ciekawostek naukowych i tajemnic także nie będą zawiedzeni.

McDermid Val, Anatomia zbrodni. Sekrety kryminalistyki, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2015. 

Kwiecień 2023

Monika Kawa

Początki czasopiśmiennictwa dziecięcego w Polsce sięgają XVIII wieku. Jako pierwsze pojawiały się wydania z innych krajów tłumaczone na język polski. Jeśli chodzi o czasopisma wydawane bezpośrednio w Polsce, to ich rozkwit przypada w trakcie okresu międzywojennego, gdy na rynku ukazywało się ponad 300 tytułów skierowanych do najmłodszych i młodzieży. Przysłużył się temu Związek Nauczycielstwa Polskiego ze swoim Wydziałem Wydawniczym. Lata wojenne zahamowały nieco rozwój prasy dziecięcej, ale powróciła ona do dobrej formy już 1 maja 1945 roku, kiedy na rynku pojawił się pierwszy numer Świerszczyka. Po wojnie wykształcił się również podział czasopism na 4 kategorie wiekowe: dzieci przedszkolne, wczesnoszkolne, starsze dzieci i młodzież. Pozwoliło to na dostosowanie treści do zainteresowań i możliwości percepcyjnych czytelników.

Poniżej prezentujemy krótkie opisy ciekawych tytułów znajdujących się w naszych zbiorach, zarówno tych archiwalnych, jak i ukazujących się do dzisiaj.

Zachęcamy do przejrzenia pełnej listy tytułów, które znajdują się w Bibliotece: https://tiny.pl/wb91l

Bravo i Bravo Girl

Bravo to dwutygodnik dla młodzieży ukazujący się w Polsce od 1991 r. do 2017 r., wydawany przez Wydawnictwo Bauer. Pismo pochodzi z Niemiec, gdzie publikowano je już w 1956 r. Treści Bravo dotyczyły przede wszystkim popkultury, ale też dojrzewania, miłości i współżycia. Na jego łamach można było znaleźć informacje o muzyce i filmach, wywiady ze znanymi osobami, wskazówki modowe, psychotesty, porady oraz fotostory.

Bravo Girl powstało w 1988 r. jako „odgałęzienie” Bravo skierowane do dziewczyn. W Polsce wydawano je w latach 1994-2017. Pismo koncentrowało się wokół kilku tematów: mody i urody, miłości i pożądania oraz informacji o gwiazdach muzyki i filmu. Poszczególne numery były uzupełnione o komiks „fotoopowieść”, psychotesty oraz różnego rodzaju porady.

Prawie wszystkie numery obu pism znajdują się w zbiorach Biblioteki.

Dookoła Świata

To czasopismo podróżnicze, które powstało w 1954 r. z myślą o młodzieży. Sięgali po nie jednak również dorośli czytelnicy, ponieważ zawierało wiele różnych wiadomości z całego świata. Informacje te były tak atrakcyjne, dlatego że pochodziły od korespondentów zza granicy, m.in. z Węgier czy z Londynu, ale też z USA i Hongkongu. Na łamach pismach ukazywały się też artykuły o charakterze popularnonaukowym, przedruki tekstów książek, reportaże oraz wywiady, a nawet teksty o modzie. Dodatkowo zamieszczano quizy oraz krzyżówki.

Biblioteka posiada w swoim zbiorach prawie wszystkie numery do czasu zakończenia wydawania w 1976 r., a przed wznowieniem w 2011 r. Magazyn ukazywał się do 2016 r.

Filipinka

Czasopismo przede wszystkim dla dziewcząt, wydawane od 1957 do 2006 r. Stworzone z inicjatywy pisma Kobieta i Życie w celu prowadzenia edukacji seksualnej młodych kobiet. Ważnym punktem pisma był dział listów i dział interwencyjny, które otrzymywały dziennie około 100 listów. Odpisywało na nie 5 osób, w tym etatowy psycholog. Redakcja Filipinki edukowała nastolatki na wielu płaszczyznach życia osobistego i społecznego, a także pomagała w kwestii wyboru ścieżki życiowej, np. tworząc Bank Informacji o Studiach. Element rozpoznawalny stanowiły też „Czarne Strony”, czyli tematyka humorystyczna. Czasopismo posiadało również dział dla chłopców ,,Filip”. Wkrótce tytuł przestał być kierowany głównie do nastolatek, a zaczął uwzględniać również studentki i młode kobiety, które rozpoczęły samodzielne życie. Z biegiem lat działy publicystyczne i kulturalne musiały ustąpić miejsca modzie i wyglądowi, a także wszechobecnym ilustracjom. Spowodowało to znaczną zmianę względem pierwszych numerów, ostatnie lata Filipinki stylistyką i tematyką zbliżone są do Bravo Girl. Zmiana ta spowodowała, że wydawanie czasopisma przestało być opłacalne.

Z pismem związani byli m.in. Małgorzata Musierowicz, Katarzyna Nosowska czy Kuba Wojewódzki.

W Bibliotece znajdują się numery od roku 1978.

Miś

To czasopismo skierowane do dzieci w wieku przedszkolnym. Ukazywało się w latach 1957-2010. Początkowe numery zawierały przede wszystkim czytanki i wiersze, a dodatkowo zagadki, rebusy i kolorowanki, a także wycinanki. W nowszych numerach zmieniły się proporcje zawartości pisma i znalazło się w nich więcej łamigłówek i zabaw, a mniej opowiadań. Ważną częścią Misia był komiks o Gapiszonie oraz Panu Hipopopo. Starsze wydania zachwycają szatą graficzną.

Z czasopismem wiąże się postać Czesława Janczarskiego, który pisał opowiadania o Misiu Uszatku ukazujące się w magazynie. Postać Misia narysował Zbigniew Rychlicki. Uszatek znany był później z animowanej bajki.

W Bibliotece znajdują się numery za lata 1968 – 2010.

Płomyk i Płomyczek

To czasopismo dla dzieci i młodzieży założone w 1918 r. przez Janinę Porazińską. Z tytułem związani byli np.: Józef Czechowicz, Hanna Ożogowska czy Edmund Niziurski. Wydawcą pisma był Związek Nauczycielstwa Polskiego, dlatego tematyka była mocno skorelowana z programem szkolnym. Wprowadzono dział korespondencji, miejsce na twórczość dziecięcą czy konkursy z nagrodami. Płomyk organizował plebiscyt dla nauczycieli i wychowawców, przyznając im „Szkarłatną Różę”, oraz dla autora literatury młodzieżowej – tu nagrodą było „Orle Pióro”.

Czasopismo wydawane było przez 74 lata. Przez pierwsze 10 lat posiadało dodatek Płomyczek, który w 1927 r. przekształcił się w odrębnie wydawany tytuł przeznaczony dla dzieci w wieku 9-11 lat. Współpracowali z nim m.in. Jan Brzechwa, Julian Tuwim czy Ewa Szelburg-Zarembina. Gdy na rynku przestał ukazywać się Płomyk tematyka Płomyczka zmieniła się, by dotrzeć również do nieco starszych dzieci i młodzieży. Na jego łamach było wiele miejsca na debiuty młodych artystów. Strony zawierały ciekawostki ze świata, teksty i nuty piosenek, pomysły na zabawy dla dzieci, artykuły ze świata przyrody oraz zagadki i łamigłówki. Przy szkołach i bibliotekach organizowane były Kluby Przyjaciół „Płomyczka”.

Biblioteka posiada w swoich zbiorach oba tytuły od 1965 roku.

Radar

Miesięcznik, a następnie tygodnik wydawany w latach 1957 – 1957. Początkowo nosił podtytuł Młodzież Świata. Wydawany był przy współpracy z Redakcją Centralną miesięcznika Światowej Federacji Młodzieży Demokratycznej. Czasopismo nastawione było na poszerzanie wiedzy dotyczącej świata. Znajdowały się w nim artykułu o historii albo ważnych wydarzeniach z różnych krajów, teksty o społeczeństwie i ciekawych miejscach na świecie. Wiele stron poświęconych było nauce języków obcych, można było znaleźć słowniczki czy rozważania gramatyczne i leksykalne. Ponadto zamieszczano również teksty obcojęzyczne, a także zdania przygotowujące do matury, np. z matematyki. Redakcja przyjmowała adresy osób chętnych do prowadzenia korespondencji krajowej i zagranicznej, zamieszczała je w osobnej rubryce wraz ze skrótowym opisem zainteresowań.

Z czasem pismo przerodziło się w tygodnik pracy twórczej. Zrezygnowano z edukacji językowej, a charakter zmienił się na czasopismo o sztuce, literaturze, teatrze, kinie i muzyce. Poszczególne strony zawierały wywiady z aktorami, wiersze czy fragmenty twórczości np. Stephena Kinga.

W naszych zbiorach posiadamy numery za lata 1958 – 1987.

Świat Młodych

To polskie czasopismo, którego pierwszy numer ukazał się w 1949 r., a ostatni w 1993 r. Według podtytułu pismo było przeznaczone dla młodzieży harcerskiej i szkolnej. Z czasopismem były związane znane osoby, np. Wanda Chotomska, Miron Białoszewski, czy Henryk Jerzy Chmielewski (Papcio Chmiel), którego komiksy „Tytus, Romek i A’Tomek” zamieszczano na końcu numerów pisma.

Zgodnie z podtytułem tematyka Świata Młodych dotyczyła harcerzy i zuchów oraz ich działań. Na jego łamach ukazywały się artykuły o charakterze popularnonaukowym, dotyczące sportu, techniki, motoryzacji czy zespołów muzycznych. Pismo zawierało również krzyżówki i zagadki logiczne oraz komiksy. Zdarzały się także pychotesty oraz wywiady.

Prawie wszystkie numery znajdują się w zbiorach Biblioteki.

Świerszczyk

Magazyn dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym wydawany bez przerwy od 1945 r. W latach powojennych Świerszczyk miał zapewnić dzieciom utracone ciepło rodzinnego domu, a także zastąpić zniszczone w trakcie wojny podręczniki. Przez pierwsze 60 lat działalności czasopismo miało charakter przede wszystkim literacki i zawierało bogato ilustrowane utwory wierszowane i krótkie opowiadania prozą. Na początku lat 70. Czasopismo ukazywało się w nakładzie nawet 900 tys. egzemplarzy. W latach 90. Świerszczyk zmienił swoją tematykę i stał się magazynem pełnym wywiadów, reportaży i reklam. Czasopismo ma na celu edukację i wspieranie rozwoju dzieci. W nowych numerach znajduje się dużo łamigłówek, zadań, zabaw, pomysłów na rysunki, rymowanek, czytanek i opowiadań.

Z czasopismem związani byli: Ewa Szelburg-Zarembina, Jan Brzechwa, Wanda Grodzieńska, Grzegorz Kasdepke, czy Ha-Ga.

Biblioteka gromadzi czasopismo nieprzerwanie od 1970 roku.

Źródła:

1. Danuta Żebrowska, W kręgu współczesnych czasopism dziecięcych [w:] Zeszyty Naukowe. Studia Pedagogiczne, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Bydgoszczy, z. 31, 1996, online: https://tiny.pl/wbg36 
2. Dookoła Świata, online: http://www.dookolaswiata24.pl/index.php/home/historia/item/585-historia-dookola-swiata-cz-1
3. Katalog Biblioteki Narodowej.
4. Magazyn dla dzieci Świerszczyk, online: https://swierszczyk.pl/nasze-czasopisma/swierszczyk/historia

Dagmara Bojko

Ewa Długosz

Kwiecień 2023