W dniu 2 czerwca 2023 roku w naszej Galerii pod Plafonem odbył się wernisaż wystawy Marii Kociumbas pt. Oblicza wody.

Przedstawiamy krótkie opisy czasopism, które niedawno pojawiły się na bibliotecznych półkach.

Zachęcamy do zapoznania się nie tylko z poniższym tekstem, ale również z periodykami znajdującymi się w Czytelni (II piętro).

Automobilista

Miesięcznik wydawany od 1999 r. przez wydawnictwo o tej samej nazwie. To magazyn skierowany do fanów zabytkowej i klasycznej motoryzacji. Można w nim znaleźć artykuły prezentujące dane modele samochodów, ich wyposażenie i parametry techniczne. Cenne źródło informacji stanowią wywiady z pasjonatami i użytkownikami “starych” pojazdów. W magazynie znajduje się rozbudowana rubryka dotycząca kupna/sprzedaży pojazdów lub części do nich, swoje oferty zamieszczają również firmy specjalizujące się w renowacji zabytkowych pojazdów. W czasopiśmie zawarte zostało także kalendarium wydarzeń i imprez dla wszystkich miłośników klasycznej motoryzacji.

Chwila dla Ciebie

Tygodnik skierowany do kobiet wydawany od 1995 r. przez Wydawnictwo Bauer. Magazyn został podzielony na kilka części: tematy z okładki, historie z życia wzięte, porady, rozrywka oraz łamigłówki. Ważną częścią pisma są listy od czytelniczek, które mogą liczyć na odpowiedź psychologa. W tygodniku poruszane są tematy takie jak: rodzina, zdrowie, moda i uroda, prowadzenie domu, miłość, gotowanie czy praca. Według opisu czasopisma na stronie wydawcy jego hasłem przewodnim jest: „Chwila dla Ciebie pomaga w życiu!”

Kobieta i Życie

Miesięcznik wydawnictwa Bauer skierowany do pań w wieku 50+. Oferuje porady z zakresu mody, urody, zdrowia, psychologii, prawa i pielęgnacji domu. Czasopismo traktuje o ciekawych inspiracjach modowych, nowościach kosmetycznych, przepisach kulinarnych, ale porusza również trudne tematy, np. przewlekłe choroby. Magazyn opiera się również na wiedzy czytelniczek, zawieraich porady życiowe i domowe czy przepisy na pyszne dania. Każdy numer obfituje wmateriały poruszające tematy bliskie czytelniczkom. Dodatkowo w magazynie znaleźć można rubrykę Spotkanie z gwiazdą, czyli wywiad z osobą ze świata kultury. Nie brakuje także odpowiedzi na listy czytelniczek, a jedną z rubryk są Lekcja życia z Bożeną Dykiel, która odpowiada na wybrane z nich.

Ładny Dom

Miesięcznik publikowany przez wydawnictwo Pressland od 1998 r. jest poradnikiem dla budujących i remontujących domy. W czasopiśmie znaleźć można specjalistyczne informacje dotyczące nowoczesnych rozwiązań, materiałów budowlanych, sposobów termoizolacji czy zakładania różnego rodzaju instalacji. Artykuły podparte są radami ekspertów z danych dziedzin. W dziale Inspiracje zamieszczane są teksty o zrealizowanych projektach i przemyślenia właścicieli. W czasopiśmie znajdują się ponadto rubryki takie jak: Aktualności, Katalog projektów, Budowa i remont, Instalacje, Wykończenie czy Wokół domu.

Metal Hammer

Miesięcznik o muzyce metalowej i rockowej wydawany przez Metal MindProductions.Pismo pochodzi z Wielkiej Brytanii, gdzie ukazuje się od 1983 r. Ma różne edycje językowe,a polska wersja wydawanajest od 1990 r.Magazyn jest doskonałym źródłem wiedzy o zespołach muzycznych – na jego łamach znajduje się wiele wywiadów z artystami. Dodatkowo ukazują się artykuły dotyczące różnych grup muzycznych. Newsy ze świata metalu i rocka zamieszczane są w rubryce Hard fax. W każdym numerze opisany jest “album miesiąca” oraz przedstawione są recenzje różnychinnych płyt.W miesięczniku znajdą się również recenzje książek o muzyce w dziale o nazwieBook zapłać.

nietak!t

Czasopismo wydawane przez wrocławską Fundację Teatr Nie-Taki od 2010 r. Głównym celem pisma jest zainteresowanie odbiorców obrzeżami teatralnymi, czyli zjawiskami, które trudno sklasyfikować w obrębie tradycyjnie pojętego teatru. Kwartalnik chce popularyzować sztukę oryginalną, niekonwencjonalną, odbiegającą od tej popularnie prezentowanej na festiwalach czy dotychczasowej prasie. W czasopiśmie znajdują się takie rubryki jak: Teatr ósmego dnia, Spektakle, Festiwale i Rozmowy. Magazyn pełny jest wywiadów z pasjonatami “innego” teatru. Wydany jest w ciekawy sposób – wszystkie zamieszczone fotografie i ilustracje są czarno-białe. Dotyczą one zarówno spotkań, jak i są kadrami ze spektakli.

Olivia

Miesięcznik dla kobiet wydawany od 1998 r. przez Wydawnictwo Bauer. Jego tematyka obejmuje różne obszary życia, którymi mogą być zainteresowane czytelniczki. Są to m.in.:psychologia, zdrowie i dieta, kuchnia, dom, podróże i rozrywka, moda i uroda czy różnego rodzaju inspiracje. Ważną częścią pisma jest dział Wellbeing, w którym znajdują się porady mające pomóc w codziennym polepszaniu jakości swojego życia. Dodatkowo w magazynie można znaleźć wywiady i felietony.

Świat Motocykli

Czasopismo motocyklowe wydawane od 1993 r. przez wydawnictwo AGORA, a obecnie przez Andrzeja Drzymulskiego. Na jego łamach można znaleźć informacje o nowych modelach motocykli, ale również o tychużywanych. Znajdą się nawet artykuły o skuterach, na które nie potrzeba prawa jazdy kategorii A. Czytelnicy mogą przyjrzeć się zestawieniom i porównaniom różnych jednośladów. W dzialeŚwiat motocyklistów można poznać historie ludzi, którzy mają wiele różnych osiągnięć związanych z jazdą motocyklem.Pismo uzupełniają felietony oraz informacje o częściach garderoby i akcesoriach przydatnych dla każdego motocyklisty.

Życie na Gorąco

Tygodnik wydawany od 1994 r. przez Wydawnictwo Bauer przeznaczony przede wszystkim dla kobiet. Jego tematyka koncentruje się wokół wydarzeń z życia gwiazd polskiego i światowego show-biznesu. Ważną częścią pisma są listy od czytelników, na które odpowiadają eksperci oraz różnego rodzaju porady dotyczące m.in. zdrowia, rodziny, ekonomii czy prawa. W magazynie znajdują się również historie czytelników. Jego uzupełnienie stanowią strony z przepisami oraz krzyżówkami, których rozwiązania można sprawdzić w końcowej części tygodnika.

18 maja w Kamienicy pod Złotą Palmą, czyli siedzibie Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu, odbyła się uroczysta inauguracja 12. Targów Książki Regionalnej Silesiana. Jest to święto małych i często niezależnych wydawców z całego Dolnego Śląska. W tym roku uhonorowaliśmy 15-lecie istnienia wrocławskiego wydawnictwa eMKa, założonego przez Krzysztofa Głucha, który podzielił się z nami tajnikami prowadzenia niezależnego wydawnictwa.

Od roku 2012 w trakcie targów wręczana jest Nagroda Wydawnicza Silesiana za publikację, która treścią, osobą autora i/lub formą edytorską najlepiej promuje Dolny Śląsk i stanowi wizytówkę regionu: „Książka regionalna prezentowana na targach Silesiana – Dolnośląski Salon Wydawniczy – to z jednej strony książka dotycząca regionu, a z drugiej każda książka, bez względu na tematykę, która powstała w regionie, tzn. została wydana przez miejscowe wydawnictwo, bądź napisana przez miejscowego autora. Publiczność zwiedzająca targi może zapoznać się z książkami, czasopismami oraz innymi materiałami dotyczącymi historii, kultury, gospodarki i atrakcji turystycznych Dolnego Śląska; zwiedzający mogą poznać twórczość miejscowych pisarzy i dziennikarzy. Targi i towarzyszące im imprezy mają wspierać aktywność intelektualną, kulturalną, hobbystyczną i turystyczną lokalnej społeczności, a także wspierać i promować działalność wydawniczą i literacką regionalnych wydawców i pisarzy”.

Do Nagrody Silesiana 2023 zostały nominowane następujące książki:

1. Renata Sołtysek, Budownictwo kościołów na Śląsku Opolskim w Polsce Ludowej (1945-1989), Instytut Śląski 2022
2. Skarb srebrny z X wieku z Czarnkowa pod Legnicą, red. nauk. Borys Paszkiewicz i Tomasz Stolarczyk, Muzeum Miedzi w Legnicy i Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego 2022
3. Region czy regiony? Ziemie Zachodnie i Północne 1945-1989, publikacja zbiorowa, Ośrodek Pamięć i Przyszłość 2022
4. Kalendarz Wrocławski 2022, Towarzystwo Miłośników Wrocławia oraz Ośrodek Pamięć i Przyszłość 2022
5. Dorota Sula, „Lecznictwo” w Konzentrationslager Gross-Rosen (1940-1945), Muzeum Gross-Rosen 2022
6. Trójkąt Sudecki Heroiczny. Antologia pokonkursowa, publikacja zbiorowa, Ślężański Ośrodek Kultury 2022
7. Jan Michalski, Na straży pamięci. 800 lat wsi Clobusco 1222 – Kłobuczyn 2022, Ochotnicza Straż Pożarna w Kłobuczynie i Studio Echo – Głogów 2022
8. Zbigniew Franczukowski, Dolnośląska Jerozolima, Wydawnictwo PRESSforum 2022
9. Stanisława Rosponda zabytki języka polskiego na Śląsku. Wydanie 2, Wstęp i opracowanie Stanisława Sochacka, Instytut Śląski 2022
10. Stanisława Rosponda droga do Śląska, Wstęp i opracowanie Stanisława Sochacka, Instytut Śląski 2022
11. Zbigniew Franczukowski, Alfabet polskich uzdrowisk, Wydawnictwo PRESSforum 2022
12. Na pograniczu Śląska, Czech i Łużyc. Monografia historyczna z dużym udziałem pana von Gersdorfa, Wydawnictwo Wielka Izera 2022
13. Hildelita Troska SSND, Kwiaty pośród bomb. Dziennik zakrystianki katedralnej. Siostra, Wstęp i opracowanie ks. Józef Pater, TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej 2022
14. Iwona Bednarska, Zupy dla prawdziwych kozaków, Wydawnictwo NORTOM 2022
15. Ślężańska Osnowa. Wiersze dr Haliny Nestor-Związkiewicz, Ślężański Ośrodek Kultury 2022
16. Marek Robert Górniak, Szkice z dziejów klubu sportowego LZS Sparta Grębocicie 1947-2022, Wydawnictwo Jagart 2022
17. Książka kucharska hrabstwa kłodzkiego, Wydawnictwo PRESSforum 2022
18. Sławomir Szymański, Dolny Śląsk w 58 odsłonach. 1945-2022, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu (OKiS) 2022
19. Andrzej Mazur, Syntezy 2. Eseje krytyczne, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu (OKiS) 2022
20. Kawiarnia Artystyczna „Pod Kalamburem”, Fundacja Kalambur, Ośrodek Kultury i Sztuki (OKiS), Fundacja Na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza 2022
21. Sławomir Ortyl, Świat według Plumpy, Ilustracje Olga Budzan, Wydawnictwo OVO 2022

Nagrodę Silesiana przyznano publikacji pt. Kawiarnia Artystyczna „Pod Kalamburem” wydanej w kooperacji: Fundacji Kalambur, Fundacji im. Tymoteusza Karpowicza oraz Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu (OKiS). 267-stronicowy album został nagrodzony „za przedstawienie historii ważnego dla kultury Wrocławia miejsca w wyjątkowo ekskluzywnej szacie graficznej, a także za uwidocznienie w monografii połączenia wielu sił oraz talentów autorskich i artystycznych osób związanych z Kalamburem”. Serdecznie gratulujemy! 

Dodatkowo wyróżnienia powędrowały do Wydawnictwa PRESSforum za Książkę kucharską hrabstwa kłodzkiego oraz do Ochotniczej Straży Pożarnej w Kłobuczynie za publikację Na straży pamięci. 800 lat wsi Clobusco 1222 – Kłobuczyn 2022, autorstwa Jana Michalskiego.

Maj to miesiąc, kiedy coraz bardziej zaczynamy myśleć o planach wakacyjnych i podróżach. Budzi się w nas chęć zwiedzania, odkrywania i poszerzania kolekcji wyjazdowych wspomnień. Ciepłe dni to jednak nie tylko dalekie i długie wojaże. To także jednodniowe bądź weekendowe wyjazdy za miasto w celu zregenerowania sił i odetchnięcia świeżym powietrzem. Gdzie jednak wyruszyć, kiedy województwo Dolnośląskie oferuje tak wiele możliwości?

Trasy rowerowe Dolnego Śląska
Weekend z ładną pogodą to idealny czas, aby zamienić auto na rower, gdyż rejon dolnośląski uchodzi na lidera turystyki rowerowej w Polsce. Tras rowerowych jest tutaj bowiem ponad 160. Każdy właściciel jednośladu znajdzie taką trasę, która będzie odpowiadać jego możliwościom kondycyjnym oraz technicznym. Zaletą podróżowania na dwóch kołach jest nie tylko szansą spędzenia czasu na świeżym powietrzu. Wycieczka rowerowa daje nam możliwość aktywnego spędzenia czasu, ominięcia miejskich korków i oszczędność pieniędzy. Rowerem dotrzemy także w takie miejsca, w które nie zawsze uda nam się dojechać samochodem bądź komunikacją miejską.

W poszukiwaniu odpowiedniej dla siebie trasy, warto zwrócić uwagę na aplikację Dolny Śląsk Rowerem, która oferuje ponad sto tras z całego województwa wraz z dokładnymi ich opisami i zdjęciami. Aby ułatwić użytkownikom poruszanie się pod stronie i znaleźć trasę odpowiednią na swoje możliwości mamy na stronie możliwość wyboru obszaru, w który chcemy się udać a także trudność, typ i długość trasy.

Zamki i pałace Dolnego Śląska
Dolny Śląsk słynie z bogactwa zabytkowych budowli. Szacuje się, że zamków i pałaców, które można odwiedzić, wyruszając z Wrocławia na jednodniową wycieczkę, tylko po województwie dolnośląskim, odnajdziemy około 100. Jest więc w czym wybierać! Na zwiedzających czekają zarówno piękne, całkowicie zachowane gmachy jak i urokliwe, romantyczne ruiny, górujących kiedyś, zamków i pałaców.

Na szczególną uwagę podróżników, zasługuje Europejski Szklak Zamków i Pałaców. To 16 budowli wyróżnionych przez Dolnośląską Organizację Turystyczną, choć ich liczba ciągle się powiększa. Malowniczy szlak zachęca zarówno pod względem historycznym jak i architektonicznym. Niezwykle praktyczną, zachętą do odwiedzenia wiekowych murów, jest przygotowana przez Dolnośląską Organizację Turystyczną specjalnie dedykowana mapa. Po odwiedzeniu wskazanych w niej zamków i pałaców oraz zebraniu 18 pieczątek, przesłaniu ulotki do biura DOT, otrzymamy specjalny certyfikat Zdobywcy Europejskiego Szlaku Zamków i Pałaców. Będzie to, z całą pewnością, fantastyczna pamiątka z odbytych podróży, ciesząca oko nie tylko najmłodszych turystów.

Więcej informacji o Certyfikacie:
https://szlakzamkowipalacow.eu/certyfikat-zdobywcy-europejskiego-szlaku-zamkow-i-palacow/

Dla aktywnych - górskie wycieczki

Śląski Olimp
Zachęcając do aktywnego wypoczynku w najbliższej okolicy, nie można nie wspomnieć o masywie Ślęży. Ta oddalona od Wrocławia o zaledwie 35 km góra stanowi atrakcję ogólnopolską. Zdobywając szczyt Ślęży, wyprawę zaczynając w urokliwej Sobótce, z całą pewnością rozbudzimy w sobie nie tylko ducha zdobywcy szczytów, ale również odkryjemy regionalnego patriotę. Aby dowiedzieć się więcej o historii terenu czy przyrodzie warto odwiedzić Muzeum Ślężańskie.

Karkonosze
Dla osób, które mają więcej czasu, chętnych na bardziej aktywny wypoczynek, niezwykłą propozycją spędzania czasu będzie weekendowy wypad w Karkonosze. To pasmo górskie będzie doskonałym wyborem dla każdego kto szuka urozmaiconych form wypoczynku. Piesze wycieczki, jazda na rowerze, podziwianie wodospadów i zwiedzanie muzeów - to wszystko oferują górskie miejscowości położone niepełna 3 godziny jazdy od Wrocławia.

Wszystkie osoby, które pragną przed zaplanowaniem wyprawy górskiej zapoznać się również z opisem miejscowości turystycznych, pod kątem usystematyzowanej wiedzy naukowej, polecamy uwadze Słownik geografii turystycznej Sudetów: https://tiny.pl/w3hh3

Aby ułatwić Naszym czytelnikom planowanie wycieczek po regionie dolnośląskim, w dniach 22 maja - 4 czerwca w Czytelni zaprezentowany zostanie wybór przewodników turystycznych. Korzystając z nich, w szybki sposób przygotujemy plan wyjazdu, oszacujemy czas potrzebny na wyprawę, zorientujemy się nie tylko w atrakcjach turystycznych, ale również w punktach gastronomicznych i noclegowych.

Przewodniki te, to również doskonałe źródło zebranej i skondensowanej wiedzy historycznej o zabytkach, które warto zobaczyć.

Aby usprawnić odnalezienie tych przewodników turystycznych, które dotyczą regionu dolnośląskiego, zachęcamy do skorzystania z linku do katalogu:

Link do przewodników: https://tiny.pl/w3hqh

Źródła:
https://dolnyslaskrowerem.pl
https://dolnyslask.travel/aktywnie/rowerem/
https://szlakzamkowipalacow.eu

Z głębokim żalem zawiadamiamy o śmierci śp. Zofii Sierykow (1927-2023) - wieloletniej pracowniczki, byłej dyrektorki WiMBP (obecnej Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu).
Pogrzeb odbędzie się w poniedziałek 15 maja 2023 o godz. 13:00 na Cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida we Wrocławiu.

Po ukończeniu polonistyki na UWr Zofia Sierykow otrzymała skierowanie do pracy w WBP. W styczniu 1953 r. tymczasowo zatrudniono ją na stanowisku głównej księgowej. W latach 1955-1973 była instruktorką bibliotek dziecięcych. Od czasu powołania Działu Pracy z Dziećmi w 1974 r. - przez 8 lat byla jego kierowniczką. Należała do grona znawców zagadnień czytelnictwa dzieci oraz uczestniczyła w wielu konferencjach poświęconych bibliotekom dla dzieci, a także była wykładowcą w szkolach bibliotekarskich (m.in. w POKB w Jarocinie). W 1984 r. otrzymała nagrodę Prezesa Rady Ministrów za działalność metodyczną i organizatorską na rzecz dzieci i młodzieży.

Od kwietnia 1982 r. powołana została na stanowisko zastępcy dyrektora WiMBP. W 1988 r. przebywała na stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki w Danii. W 1990 r. przez 9 miesięcy pełniła obowiązki Dyrektorki Biblioteki. W 1991 r. po przepracowaniu 38. lat w bibliotece, odeszła na emeryturę.

Wiemy, kim był Mikołaj Kopernik. Ale jakim był człowiekiem? Genialnym astronomem, a czy równie dobrym lekarzem? Co lubił czytać? Czy pochłaniała go tylko obserwacja nieba, czy może było w jego życiu miejsce na inne miłości? Obchodzony właśnie Rok Kopernika to dobry pretekst do poznania życie wielkiego Polaka. Przed kilkoma miesiącami ukazały się jego dwie nowe biografie, całkowicie różne, obie warte uwagi.

Wojciech Orliński w książce „Kopernik. Rewolucje” portretuje genialnego astronoma na tle szeroko zarysowanego kontekstu historycznego. Pisze z właściwą sobie swadą i humorem, przybliżając współczesnemu czytelnikowi realia odległej epoki renesansu. Poznajemy warunki podróżowania po XVI-wiecznej Polsce i Europie, życie ówczesnych studentów czy plan dnia obowiązujący na zamku biskupim w Lidzbarku Warmińskim.

Autor opiera się na zachowanych dokumentach i bogatym materiale z zakresu kopernikologii, zaznaczając, że w tej opowieści więcej jest domniemań niż faktów. Orliński uprzedza czytelnika, że tworzy też własne hipotezy. Czytając tę pasjonującą biografię twórcy systemu heliocentrycznego nie zawsze wiemy, kiedy autor pozostaje wierny faktom, a kiedy daje się ponieść wyobraźni.

Jedną z ciekawszych hipotez Orlińskiego jest przypuszczenie, że małżeństwo rodziców astronoma było mezaliansem. Ojciec Mikołaj Kopernik senior jako niezamożny kupiec z Krakowa poślubił córkę bogatego toruńskiego patrycjusza Barbarę Watzenrode, bo choć nie dysponował odpowiednim majątkiem, mógł poszczycić się pierwszorzędnymi znajomościami. Był mianowicie tajnym agentem kardynała Zbigniewa Oleśnickiego, postaci numer jeden na dworze Władysława Jagiełły w okresie napiętych stosunków Polski z Zakonem Krzyżackim. W imieniu protektora odbywał podróże do Gdańska, nie omijając Torunia, aby pod przykrywką spraw handlowych załatwiać niejawne interesy natury politycznej. Takie wyjaśnienie zagadki, jak poznali się rodzice Kopernika, to gotowy scenariusz filmu szpiegowskiego. W tej biografii nie brakuje fragmentów barwnie opisujących zawiłości historii i polityki.

Najwięcej emocji wzbudza oczywiście życie prywatne uczonego. Znamy niewiele faktów, ponieważ zaginęła większość osobistej korespondencji, a Kopernik nie prowadził pamiętnika. Był z natury skromny, można powiedzieć - wycofany. Po powrocie ze studiów we Włoszech całe życie spędził na Warmii, głównie we Fromborku, pochłonięty licznymi obowiązkami związanymi z piastowanym stanowiskiem kanonika kapituły warmińskiej. Był jej kanclerzem i administratorem dóbr, zajmował się osadzaniem na tych ziemiach chłopów polskich i niemieckich. W czasie wojny z Krzyżakami w 1520 roku dowodził obroną zamku olsztyńskiego. Stronił od wielkiej polityki i nie chciał robić kariery kościelnej, choć jego wuj, Łukasz Watzenrode, biskup warmiński, planował uczynić go swoim następcą. Jednak Kopernika interesowała wyłącznie astronomia.

Nie wiadomo, kiedy w jego genialnym umyśle zakiełkowała myśl, że obowiązujący od starożytności Ptolemeuszowy model Wszechświata jest błędny, czy już podczas nauki w Krakowie, czy później - w Bolonii lub Padwie. Krótko po powrocie ze studiów napisał zarys swojej rewolucyjnej teorii. Dziełko w skrócie zatytułowane „Komentarzyk” krążyło wśród uczonych w rękopiśmiennych odpisach. Kopernik do końca życia prowadził obserwacje astronomiczne i matematyczne obliczenia, aby udowodnić trafność modelu heliocentrycznego. Dzieło jego życia, znane nam pod tytułem „De revolutionibus orbium coelestium” ukazało się drukiem w 1543 roku, krótko przed śmiercią autora. Kopernik otrzymał do ręki świeżo wydrukowany egzemplarz, gdy był już częściowo sparaliżowany po przebytym udarze.

Wojciech Orliński pokazał sylwetkę genialnego naukowca, który zrewolucjonizował ówczesną naukę i zmienił myślenie o świecie jako człowieka z krwi i kości. Próbował odkryć wiele tajemnic z życia Kopernika, a własnymi pomysłami wypełnił kilka białych plam w jego biografii. Ta zajmująco opowiedziana historia ma zdecydowanie sporą wartość popularyzatorską.

Biografia Piotra Łopuszańskiego „Mikołaj Kopernik. Nowe oblicze geniusza” jest owocem żmudnej, wnikliwej pracy nad stanem badań w kopernikologii, dostępnymi dokumentami z życia Kopernika i z jego epoki, z uwzględnieniem najnowszych odkryć, takich jak odnalezienie szczątków astronoma w 2005 roku w podziemiach fromborskiej katedry i dokonanie rekonstrukcji jego czaszki.

W ciągu kilkuset lat wokół Kopernika narosło wiele mitów i przekłamań, powtarzanych przez kolejnych biografów. Łopuszański zamierzył udowodnić, że wiele krążących informacji jest nieprawdziwych. Autor konfrontuje się z zastanym stanem badań oraz przywołuje wiele cytatów z innych opracowań, ale mimo dużej ilości informacji z różnych źródeł, książka jest czytelna i wciągająca. Biograf wyraźnie zaznacza, z czym się nie zgadza, gdzie tkwi błąd, jaką hipotezę odrzuca i dlaczego. Sam właściwie żadnych hipotez nie snuje. Opiera się na tym, co pewne i logiczne. Nie znajdziemy więc żadnej kolejnej sensacji o życiu Mikołaja Kopernika, które w gruncie rzeczy było pracowite, uporządkowane i może nawet nudne, choć nasz bohater żył w czasach licznych wojen, wielkich odkryć geograficznych, religijnego rozłamu, rodzącego się humanizmu i sam przyczynił się do rewolucji w nauce.

Uważam, że Łopuszański wiarygodnie rozstrzyga wątpliwości co do kilku kwestii z życia Kopernika. Po pierwsze udowadnia polsko-niemieckie pochodzenie astronoma i jego osobisty wybór Polski jako ojczyzny, polemizując tym samym z uczonymi, którzy albo całkowicie germanizują Kopernika, albo na siłę polonizują jego przodków z obu stron, albo unikają odpowiedzi na pytanie o narodowość, mówiąc, że w tych czasach nie znano pojęcia przynależności narodowej.

Łopuszański odrzuca popularną hipotezę o romansie Kopernika ze służącą Anną Schilling, przede wszystkim z braku dowodów w zachowanych źródłach. Dysponujemy jednym listem astronoma do biskupa warmińskiego Dantyszka, w którym Kopernik obiecuje oddalić służącą, która była dodatku jego krewną. Zdaniem biografa Kopernik padł ofiarą intrygi, napisano na niego donos, jakoby miał kochankę. Był już wówczas 65-letnim księdzem i nie chcąc narażać na szwank dobrego imienia kapituły, podporządkował się nakazowi przełożonego. Łopuszański uważa, że w życiu astronoma mogły być kobiety, romanse albo nawet wielka miłość, ale w czasach młodości, podczas studiów w Krakowie lub we Włoszech, ale nie pod koniec życia, gdy coraz bardziej podupadał na zdrowiu.

Piotr Łopuszański postawił sobie za cel odkłamać biografię Kopernika i uważam, że znakomicie mu się to udało. Jego erudycyjna publikacja, uzupełniona wielostronicową bibliografią, jest rzetelnym, drobiazgowym podsumowaniem całej dotychczasowej wiedzy o Koperniku i z pewnością punktem wyjścia dla kolejnych biografów.

Alicja Brzozowska, maj 2023