PolskiEnglishFrançais (France)UkrainianGermanycall button

 

ŚWIAT

STYCZEŃ


(80) 5 I 1942
Założenie, na polecenie Stalina, Polskiej Partii Robotniczej; utworzyli ją polscy komuniści z tzw. Grupy Inicjatywnej, przerzuceni z Moskwy drogą powietrzną.

(290) 17 I 1732
Ur. Stanisław August Poniatowski, król Polski w latach 1764-1795, ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów (zm. 12 II 1798).

(40) 26 I 1982
Wydanie Karty Nauczyciela, ustawy regulującej prawa i obowiązki nauczycieli.

(10) 27 I 2012
Zm. Kazimierz Smoleń, główny twórca i wieloletni dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (ur. 19 IV 1920).

(10) 29 I 2012
Otwarcie Stadionu Narodowego w Warszawie.

LUTY

(80) 14 II 1942
Przekształcenie, na rozkaz naczelnego wodza Władysława Sikorskiego, Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową.

(250) 17 II 1772
Podpisanie w Petersburgu tajnej konwencji rosyjsko-pruskiej dotyczącej I rozbioru Polski.

(100) 19 II 1922
Ur. Władysław Bartoszewski, historyk, publicysta, dziennikarz, pisarz, działacz społeczny, wykładowca akademicki, polityk oraz dyplomata, więzień Auschwitz, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, członek prezydium Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj, podporucznik Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 24 IV 2015).

bartoszewski
Fot. Kancelaria Senatu RP, (CC BY-SA 3.0),
via Wikimedia Commons

(210) 28 II 1812
Zm. Hugo Kołłątaj, mąż stanu, publicysta polityczny i historyk, satyryk i poeta (ur. 1 IV 1750).

MARZEC

(30) 2 III 1992
Nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Polską a Białorusią.

(90) 6 III 1932
Ur. Bronisław Geremek, historyk i polityk, działacz opozycji politycznej w okresie PRL, uczestnik obrad Okrągłego Stołu (zm. 13 VII 2008).

(200) 10 III 1822
Zm. Józef Wybicki, prawnik, publicysta, działacz polityczny, dramatopisarz, autor słów hymnu narodowego „Mazurka Dąbrowskiego” (ur. 29 IX 1747).

wybicki
Fot. domena publiczna

(260) 10 III 1752
Ur. Józef Zajączek, polski i francuski generał, poseł na Sejm Czteroletni, jakobin polski, uczestnik wojen napoleońskich, dowódca 2 Dywizji Księstwa Warszawskiego, namiestnik Królestwa Polskiego, (zm. 28 VII 1826).

(20) 16 III 2002
Początek misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie.

(40) 26 III 1982
Przyjęcie przez sejm ustawy o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w której ustanowiono Trybunał Konstytucyjny.

(130) 31 III 1892
Ur. Stanisław Maczek, generał dywizji Wojska Polskiego, pułkownik dyplomowany, dowódca wojskowy, uznawany za polskiego prekursora broni pancernej, Kawaler Orderu Orła Białego, honorowy obywatel Holandii (zm. 11 XII 1994).

KWIECIEŃ

(70) 5 IV 1952
Podpisanie polsko-radzieckiej umowy o budowie w Warszawie Pałacu Kultury i Nauki.

(40) 12 IV 1982
Rozpoczęcie nadawania przez podziemne Radio „Solidarność” w Warszawie.

(40) 22 IV 1982
Stan wojenny w Polsce, powstanie Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej „Solidarności”.

(20) 22 IV 2002
Zakończenie produkcji Poloneza w warszawskiej FSO.

(230) 27 IV 1792
Podpisanie w Petersburgu aktu konfederacji targowickiej przez Szymona Kossakowskiego, Szczęsnego Potockiego, Seweryna Rzewuskiego i Franciszka Ksawerego Branickiego, hetmana wielkiego koronnego, ministra Rzeczypospolitej.

(390) 30 IV 1632
Zm. Zygmunt III Waza, król Polski i wielki książę litewski w latach 1587–1632 oraz król Szwecji, syn króla szwedzkiego Jana III Wazy i królewny polskiej Katarzyny Jagiellonki (ur. 20 VI 1566).

MAJ

(70) 3 V 1952
Rozpoczęcie nadawanie przez rozgłośnię polską Radia Wolna Europa.

(30) 13 V 1992
Zaginięcie na stokach Kanczendzongi w Himalajach alpinistki Wanda Rutkiewicz.

(230)14 V 1792
Ogłoszenie zawiązania konfederacji w nadgranicznym miasteczku Targowica, którą w rzeczywistości trzy tygodnie wcześniej w Petersburgu podpisali Szymon Kossakowski, Szczęsny Potocki, Seweryn Rzewuski i Franciszek Ksawery Branicki, hetman wielki koronny, minister Rzeczypospolitej.

(160) 20 V 1862
Założenie Muzeum Narodowego w Warszawie.

(230) 29 V 1792
Zakończenie obrad Sejmu Czteroletniego.

CZERWIEC

(60) 6 VI 1962
Otwarcie w Warszawie Supersamu, pierwszego w Polsce wielkopowierzchniowego sklepu samoobsługowego.

(10) 8 VI – 1 lipca 2012
Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 organizowane przez Polskę i Ukrainę; pierwsza tak dużego wymiaru impreza sportowa w historii Polski.

(530) 7 VI 1492
Zm. Kazimierz IV Jagiellończyk, wielki książę litewski od 1440 i król Polski od 1447 roku, jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie (ur. 30 XI 1427).

(230) 22 VI 1792
Ustanowienie Orderu Virtuti Militari, po wygranej bitwie pod Zieleńcami, przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

LIPIEC

(450) 7 VII 1572
Zm. Zygmunt II August, syn Zygmunta I Starego i Bony Sforzy, od 1529 wielki książę litewski, od 1530 król Polski; ostatni dziedziczny wielki książę litewski, ostatni męski przedstawiciel dynastii Jagiellonów (ur. 1 VIII 1520).

(70) 22 VII 1952
Uchwalenie konstytucji przez Sejm ustawodawczy, która tegoż dnia weszła w życie; na jej mocy zniesiono trójpodział władzy i przyjęto nową nazwę państwa: Polska Rzeczpospolita Ludowa.

(10) 26 VII 2012
Opublikowanie przez Główny Urząd Statystyczny szczegółowych wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011, które wykazały, że w dniu referencyjnym spisu, czyli 31 marca 2011, ludność faktyczna Polski wynosiła 38 511 824 osoby.

SIERPIEŃ

(250) 5 VIII 1772
I rozbiór Polski; w Petersburgu podpisano traktaty rozbiorowe pomiędzy Rosją, Prusami i Austrią.

(90) 11 VIII 1932
Utworzenie Białowieskiego Parku Narodowego, znanego m.in. z największej na świecie populacji żubra na wolności.

WRZESIEŃ

(30) 1 IX 1992
Zabójstwo małżeństwa Jaroszewiczów – Piotra generała Wojska Polskiego, byłego premiera PRL oraz jego żony Alicji, dziennikarki.

(640) 10 IX 1382
Zm. Ludwik Węgierski, król Węgier w latach 1342–1382, król Polski w latach 1370–1382., syn króla Węgier Karola Roberta i Elżbiety Łokietkówny, córki króla Polski Władysława I Łokietka (ur. 5 III 1326).

(100) 24 IX 1922
Pierwsze wybory do Sejmu Śląskiego.

sejm slaski
Obrady Sejmu Śląskiego w 1924 r.
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

(410) 27 IX 1612
Zm. Piotr Skarga, jezuita, teolog, pisarz i kaznodzieja, przedstawiciel kontrreformacji, kaznodzieja nadworny Zygmunta III Wazy, rektor Kolegium Jezuitów w Wilnie, pierwszy rektor Uniwersytetu Wileńskiego (ur. 2 II 1536).

PAŹDZIERNIK

(40) 10 X 1982
Kanonizacja Maksymiliana Marii Kolbego przez Jana Pawła II.

(70) 25 X 1952
Wyemitowanie pierwszego programu telewizyjnego przez doświadczalny nadajnik Instytutu Łączności telewizyjny; początek Telewizji Polskiej.

rudzki

Kazimierz Rudzki prezentuje odbiornik telewizyjny „Leningrad”. Na 24 takich urządzeniach odbierano pierwszy program telewizyjny w 1952 r. Fot. Zygmunt Januszewski PAT Prasowa Agencja Telewizyjna, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

LISTOPAD

(100) 12 XI 1922
Pierwsze w historii wybory do Senatu RP.

senat22

(60) 13 XI 1962
Założenie Ligii Obrony Kraju.

(50) 17 XI 1972
Wydanie rozporządzenia przez Ministerstwo Łączności o wprowadzeniu od 1 stycznia 1973 roku systemu kodów pocztowych.

(10) 19 XI 2012
Przyjęcie Polski jako członka do Europejskiej Agencji Kosmicznej.

(20) 20 XI 2002
Otwarcie polsko-ukraińskiego drogowego przejścia granicznego Krościenko-Smolnica.

GRUDZIEŃ

(30) 3 XII 1992
Powstanie Federacji Rodzin Katyńskich.

(40) 5 XII 1982
Ukazanie się pierwszego wydania tygodnika „Wprost”.

(30) 5 XII 1992
Uruchomienie pierwszej ogólnopolskiej telewizji prywatnej Polsat.

(30) 8 XII 1992
Wejście w życie tzw. Małej Konstytucji.

(20) 13 XII 2002
Zakończenie w Kopenhadze negocjacji dotyczących warunków członkostwa Polski w Unii Europejskiej przez rząd Leszka Millera.

(100) 16 XII 1922
Zm. Gabriel Narutowicz, inżynier hydrotechnik, elektryk, profesor Politechniki w Zurychu, minister robót publicznych, minister spraw zagranicznych, pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (ur. 17 III 1865).

narutowicz
Gabriel Narutowicz w 1915 r.
Fot. domena publiczna

(40) 19 XII 1982
Uchwalenie przez Radę Państwa zawieszenie stanu wojennego z dniem 31 grudnia.

(60) 29 XII 1962
Wydanie pierwszego tomu Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN.

(30) 29 XII 1992
Przyjęcie ustawy o radiofonii i telewizji przez Sejm RP.