UWAGA!

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Czytaj więcej…

Zrozumiałem
POLSKA

STYCZEŃ

(80) 4 I 1940
Ur. Antoni Krauze, reżyser i scenarzysta, twórca filmów fabularnych, realizator wielu filmów krótkometrażowych (zm. 14 II 2018).

(20) 15 I 2000
Rozpoczęcie działalności pierwszej w Polsce komercyjnej stacji radiowej RMF FM w Krakowie.

(80) 18 I 1940
Zm. Kazimierz Przerwa-Tetmajer, poeta, nowelista, powieściopisarz, przedstawiciel Młodej Polski (ur. 12 II 1865).

(30) 28 I 1990
Ukazanie się ostatniego wydania „Trybuny Ludu”.

(300) 29 I 1720
Ur. Franciszek Bohomolec, jezuita, nauczyciel, redaktor, komediopisarz, poeta, publicysta, tłumacz, wydawca, jeden ze współtwórców polskiego oświecenia (zm. 24 IV 1784).

(170) 30 I 1850
Ur. Aleksander Gierymski, malarz, przedstawiciel realizmu, prekursor polskiego impresjonizmu, luminista, rysownik (zm. między 6 a 8 1901).

 
LUTY

(20) 2 II 2000
Zm. Jacek Janczarski, scenarzysta filmowy, satyryk, dramaturg związany z Polskim Radiem (ur. 27 II 1945).

(90) 5 II 1930
Ur. Kalina Jędrusik, aktorka teatralna i filmowa, piosenkarka, artystka kabaretowa (zm. 7 VIII 1991).

(20) 24 II 2000
Zm. Halina Auderska, powieściopisarka, dramatopisarka, leksykograf (ur. 3 VII 1904).

(120) 26 II 1900
Ur. Halina Konopacka, właśc. Leonarda Kazimiera Konopacka-Matuszewska-Szczerbińska, lekkoatletka, dyskobolka, pierwsza polska złota medalistka olimpijska (zm. 29 I 1989).


MARZEC

(210) 1 III (lub 22 II) 1810
Ur. Fryderyk Chopin, najwybitniejszy polski kompozytor i pianista (zm. 17 X 1849).

(40) 2 III 1980
Zm. Jarosław Iwaszkiewicz, poeta, prozaik, dramaturg, eseista i tłumacz, współtwórca grupy poetyckiej Skamander, współpracownik „Wiadomości Literackich”, w latach 1955–1980 redaktor naczelny miesięcznika literackiego „Twórczość” (ur. 20 II 1894).

(120) 4 III 1900
Ur. Jan Zachwatowicz, architekt, konserwator zabytków, historyk sztuki (zm. 18 VIII 1983).

(60) 8 III 1960
Ur. Maciej Kuroń, dziennikarz, autor programów o tematyce kulinarnej, w czasach PRL działacz opozycji demokratycznej, członek NZS, internowany w stanie wojennym (zm. 25 XII 2008).

(150) 10 III 1870
Ur. Ester Rachel Kamińska, aktorka teatralna, prowadząca wraz z mężem pierwszy teatr żydowski, nazywana „matką teatru żydowskiego” (zm. 27 XII 1925).

(20) 11 III 2000
Zm. Kazimierz Brandys, prozaik, eseista, autor scenariuszy filmowych (ur. 27 X 1916).

(40) 14 III 1980
Zm. Anna Jantar, właśc. Anna Maria Jantar-Kukulska z domu Szmeterling, piosenkarka, artystka, jedna z najpopularniejszych i najsłynniejszych polskich piosenkarek lat 70. XX wieku (ur. 10 VI 1950).

(50) 16 III 1970
Zm. Jerzy Szaniawski, dramaturg, felietonista i pisarz, członek Polskiej Akademii Literatury (ur. 10 II 1886).

(50) 18 III 1980
Zm. Tamara Łempicka, malarka epoki art déco (ur. 16 V 1898).

(110) 19 III 1910
Ur. Kazimierz Wyka, historyk i krytyk literatury, eseista, członek PAN (zm. 19 I 1975).

(320) 20 III 1700
Ur. Benedykt Joachim Chmielowski, ksiądz katolicki, kanonik kijowski, pisarz, autor Nowych Aten, jednej z pierwszych polskich encyklopedii (zm. 7 IV 1763).

(40) 26 III 1980
Zm. Zofia Lissa, muzykolog, pedagog (ur. 19 X 1908).

(140) 30 III 1880
Zm. Jan Kanty Działyński, działacz społeczny i polityczny, powstaniec, prezes towarzystwa literacko-historycznego, wydawca bibliotek nauk ścisłych, redaktor, ostatni z rodu Działyńskich (ur. 28 IX 1829).

(10) 30 III 2010
Zm. Krzysztof Teodor Toeplitz, dziennikarz, pisarz, felietonista, publicysta, krytyk filmowy, autor scenariuszy filmowych, sztuk teatralnych i programów telewizyjnych (ur. 28 I 1933).

(140) 31 III 1880
Zm. Henryk Wieniawski, kompozytor i skrzypek, jeden z najwybitniejszych polskich skrzypków i kompozytorów w historii (ur. 10 VII 1835).

KWIECIEŃ

(40) 4 IV 1980
Zm. Władysław Tatarkiewicz, filozof, estetyk i etyk, historyk sztuki i pedagog (ur. 3 IV 1886).

(120) 7 IV 1900
Ur. Adolf Dymsza, właśc. Adolf Bagiński, aktor kabaretowy i filmowy, uważany za najwybitniejszego komika polskiego kina XX wieku (zm. 20 VIII 1975).

(80) 11 IV 1940
Ur. Władysław Komar, jeden z najlepszych polskich miotaczy kulą w historii tej konkurencji, mistrz olimpijski z Monachium w 1972, rugbysta, aktor, artysta estradowy (zm. 17 VIII 1998).

(100) 12 IV 1920
Ur. Anna Kamieńska, poetka, pisarka, tłumaczka i krytyk literacki; autorka książek dla dzieci i młodzieży (zm. 10 V 1986).

(90) 12 IV 1930
Ur. Jan Suzin, właśc. Zenon Suzin, prezenter telewizyjny, lektor filmowy, architekt (zm. 22 IV 2012).

(110) 20 IV 1910
Ur. Jan Dobraczyński, prozaik, eseista, dramaturg, publicysta i tłumacz, uczestnik kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, generał brygady (zm. 5 III 1994).

(10) 24 IV 2010
Zm. Wojciech Siemion, aktor, reżyser, założyciel i dyrektor teatru „Stara Prochownia” (ur. 30 VII 1928).

(20) 30 IV 2000
Kanonizacja siostry Faustyny Kowalskiej.


MAJ

(120) 1 V 1900
Ur. Ur. Aleksander Wat, właśc. A. Chwat, prozaik i poeta z kręgu futurystów, eseista, tłumacz (zm. 29 VII 1967).

(110) 4 V 1910
Ur. Jerzy Waldorff, pisarz, publicysta, krytyk muzyczny, znawca sztuki, obrońca zabytków, twórca Komitetu Ochrony Starych Powązek (zm. 29 XII 1999).

(70) 6 V 1950
Ur. Zbigniew Wodecki, piosenkarz, muzyk, kompozytor (zm. 22 V 2017).

(10) 11 V 2010
Zm. Maciej Kozłowski, właśc. Marian Kozłowski, aktor teatralny, filmowy i telewizyjny (ur. 8 IX 1957).

(100) 14 V 1920
Założenie w Warszawie Związku Literatów Polskich, którego pierwszym prezesem został jego inicjator Stefan Żeromski.

(100) 16 V 1920
Ur. Leopold Tyrmand, pisarz i publicysta, popularyzator jazzu w Polsce (19 III 1985).

(20) 16 V 2000
Zm. Andrzej Szczypiorski, pisarz, scenarzysta, polityk, w czasie II wojny światowej żołnierz Armii Ludowej, uczestnik powstania warszawskiego, więzień obozu Sachsenhausen (ur. 3 II 1928).

(150) 17 V 1870
Ur. Lucjan Rydel, poeta, dramatopisarz, tłumacz, czołowy przedstawiciel literackiego nurtu Młodej Polski (zm. 8 IV 1918).

(110) 18 V 1910
Zm. Eliza Orzeszkowa, pisarka, publicystka, działaczka społeczna, jedna z pierwszych kobiet polskich, które publicznie zabierały głos w sprawie emancypacji (ur. 6 VI 1841).

(100) 18 V 1920
Ur. Jan Paweł II, Karol Wojtyła, papież, poeta, dramaturg, filozof (zm. 2 IV 2005).

(540) 19 V 1480
Zm. Jan Długosz, historyk, kronikarz, duchowny, geograf, pierwszy heraldyk polski, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1 XII 1415).

(50) 19 V 1970
Zm. Tadeusz Breza, powieściopisarz i eseista, a także dyplomata (ur. 31 XII 1905).

(50) 21 V 1970
Zm. Leonid Teliga, oficer piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, żeglarz jachtowy, dziennikarz, tłumacz, pisarz; pierwszy Polak, który samotnie okrążył Ziemię na drewnianym jachcie „SY Opty” (ur. 28 V 1917).

(60) 27 V 1960
Nadanie pierwszego odcinka słuchowiska „W Jezioranach” przez Polskie Radio.


CZERWIEC

(130) 3 VI 1890
Zm. Oskar Kolberg, właśc. Henryk Oskar Kolberg, etnograf, encyklopedysta, folklorysta i kompozytor (ur. 22 II 1814).

(10) 6 VI 2010
Ogłoszenie ks. Jerzego Popiełuszki błogosławionym kościoła katolickiego.

(320) 6 VI 1700
Zm. Wespazjan Kochowski, poeta, historyk polskiego baroku (ur. 1633).

(50) 15 VI 1970
Zm. Roman Ingarden, filozof i estetyk, pedagog (ur. 5 II 1893).

(10) 17 VI 2010
Zm. Elżbieta Czyżewska, aktorka teatralna i filmowa (ur. 14 IV 1938).

(90) 20 VI 1930
Ur. Marta Magdalena Abakanowicz, rzeźbiarka, autorka instalacji, wykładowca (zm. 20 IV 2017).

(80) 21 VI 1940
Zm. Janusz Kusociński, lekkoatleta, złoty medalista olimpijski (ur. 15 I 1907).

(10) 28 VI 2000
Zm. Józef Tischner, ksiądz rzymskokatolicki, filozof (ur. 12 III 1931).

(90) 29 VI 1930
Ur. Sławomir Mrożek, dramatopisarz, prozaik oraz rysownik (zm. 15 VIII 2013).


LIPIEC

(220) 2 VII 1800
Ur. Piotr Michałowski, malarz, przedstawiciel romantyzmu, portrecista, animalista, batalista; organizator życia społecznego i gospodarczego, mąż stanu (zm. 9 V 1855).

(80) 3 VII 1940
Zm. Józef Pankiewicz, malarz i grafik, pedagog (ur. 23 XI 1866).

(20) 4 VII 2000
Zm. Gustaw Herling-Grudziński, pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień obozów koncentracyjnych Gułagu (ur. 20 V 1919).

(20) 6 VII 2000
Zm. Władysław Szpilman, pianista i kompozytor (ur. 5 XI 1911).

(80) 20 VII 1940
Ur. Janusz Kondratowicz, właśc. Jan Mieczysław Kondratowicz, poeta, satyryk, autor tekstów piosenek, dziennikarz (zm. 2 VII 2014).

(70) 23 VII 1950
Zm. Zygmunt Rozwadowski, malarz, batalista, scenograf, żołnierz Legionów Polskich, współtwórca m.in. Panoramy Racławickiej (ur. 25 I 1870).

(10) 28 VII 2010
Zm. Katarzyna Sobczyk, właśc. Kazimiera Sawicka, piosenkarka muzyki rozrywkowej, popularna głównie w okresie bigbitu (ur. 21 II 1945).


SIERPIEŃ

(110) 6 VIII 1910
Zm. Klemens Bachleda, zakopiańczyk, przewodnik tatrzański, ratownik, członek Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, pierwszy polski ratownik górski, który zginął tragicznie, idąc na ratunek człowiekowi w Tatrach (ur. 1849).

(380) 6 VIII 1640
Zm. Daniel Naborowski, poeta barokowy, dyplomata i tłumacz (ur. 1573).

(70) 1 VIII 1950
Ur. Krzysztof Kolberger, aktor i reżyser teatralny (zm. 7 I 2011).

(110) 15 VIII 1910
Zm. Zygmunt Gloger, historyk, archeolog, etnograf, folklorysta, krajoznawca (ur. 3 XI 1845).

(50) 19 VIII 1970
Zm. Paweł Jasienica, właśc. Leon Lech Beynar, historyk, pisarz historyczny, eseista i publicysta „Tygodnika Powszechnego” (ur. 10 XI 1909).

(20) 26 VIII 2000
Zm. Wojciech Żukrowski, prozaik, poeta, reportażysta, eseista, krytyk literacki, scenarzysta filmowy (ur. 14 IV 1916).


WRZESIEŃ

(30) 3 IX 1990
Zm. Mieczysław Fogg, właśc. Mieczysław Fogiel, piosenkarz śpiewający barytonem lirycznym, w czasie II wojny światowej pomagał artystom pochodzenia żydowskiego, za co został uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (ur. 30 V 1901).

(100) 8 IX 1920
Ur. Lesław Marian Bartelski, krytyk literacki, prozaik, publicysta, poeta, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik powstania warszawskiego (zm. 27 III 2006).

(70) 8 IX 1950
Zm. Hanka Ordonówna, właśc. Maria Anna Tyszkiewicz, piosenkarka, autorka wierszy i tekstów piosenek, tancerka i aktorka (ur. 4 VIII 1902).

(90) 12 IX 1930
Ur. Piotr Skrzynecki, reżyser i scenarzysta, twórca i kierownik artystyczny kabaretu „Piwnica pod Baranami” (zm. 27 IV 1997).

(50) 12 IX 1970
Zm. Jan Izydor Sztaudynger,  poeta, fraszkopisarz, satyryk, teoretyk lalkarstwa, tłumacz (ur. 8 IV 1904).

(10) 13 IX 2010
Zm. Jarosław Kukulski, kompozytor, twórca muzyki filmowej (ur. 25 V 1944).

(20) 14 IX 2000
Zm. Jerzy Giedroyc, wydawca, publicysta, polityk i działacz emigracyjny, autor wspomnień, twórca i wydawca miesięcznika „Kultura” (ur. 27 VII 1906).

(70) 25 IX 1950
Ur. Stanisław Szozda, kolarz szosowy, dwukrotny wicemistrz olimpijski, pięciokrotny medalista mistrzostw świata oraz zwycięzca Wyścigu Pokoju i Tour de Pologne (zm. 23 IX 2013).

(320) 30 IX 1700
Ur. Stanisław Konarski, dramatopisarz, poeta, tłumacz, edytor, pedagog, publicysta, reformator szkolnictwa i założyciel Collegium Nobilium w roku 1740, pijar, nazywany patriarchą polskich pijarów (zm. 3 VIII 1773).


PAŹDZIERNIK

(50) 6 X 1970
Zm. Julian Przyboś, poeta, eseista, tłumacz (ur. 5 III 1901).

(110) 8 X 1910
Zm. Maria Stanisława Konopnicka, poetka i nowelistka okresu realizmu, krytyk literacki, publicystka i tłumaczka (ur. 23 V 1842).

(180) 12 X 1840
ur. Helena Modrzejewska, właśc. Jadwiga Helena Misel, aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych, jedna z najwybitniejszych aktorek polskich w historii (zm. 8 IV 1909).

(80) 26 X 1940
Zm. Olga Boznańska, malarka, przedstawicielka modernizmu, głównie portrecistka (ur. 15 IV 1865).


LISTOPAD

(10) 5 XI 2010
Oficjalne otwarcie Centrum Nauki Kopernika w Warszawie.

(70) 6 XI 1950
Pierwszy występ Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze” na scenie Teatru Polskiego w Warszawie.

(160) 18 XI 1860
Ur. Ignacy Jan Paderewski, pianista, kompozytor, działacz niepodległościowy, mąż stanu i polityk (zm. 29 VI 1941).

(190) 21 XI 1830
Zm. Jan Śniadecki, astronom, matematyk, filozof, geograf, pedagog, krytyk literacki i teoretyk języka, autor kalendarzy i poeta (ur. 29 VIII 1756).

(80) 22 XI 1940
Ur. Andrzej Żuławski, reżyser, scenarzysta, aktor filmowy i pisarz (zm. 17 II 2016).

(80) 22 XI 1940
Zm. Wacław Berent, powieściopisarz i tłumacz okresu modernizmu, główny przedstawiciel realizmu w literaturze Młodej Polski (ur. 28 IX 1873).

(10) 30 XI 2010
Zm. Gabriela Kownacka, aktorka teatralna i telewizyjna (ur. 25 V 1952).


GRUDZIEŃ

(30) 8 XII 1990
Zm. Tadeusz Kantor,  malarz i reżyser, scenograf, teoretyk sztuki; w latach 1942–1944 kierował konspiracyjnym Teatrem Niezależnym, założyciel Teatru Cricot 2 (ur. 6 IV 1915).

(160) 12 XII 1860
Ur. Jan Kasprowicz, poeta, dramaturg, krytyk literacki i tłumacz, przedstawiciel Młodej Polski (zm. 1 VIII 1926).

(130) 12 XII 1890
Ur. Kazimierz Ajdukiewicz, filozof, logik, pedagog (zm. 12 IV 1963).

(20) 12 XII 2000
Zm. Jan Młodożeniec, plakacista, malarz i grafik (ur. 8 XI 1929).

(140) 28 XII 1880
Ur. Tytus Czyżewski, malarz, poeta, krytyk sztuki, jeden z teoretyków formizmu (zm. 5 V 1945).

(200) 29 XII 1820
Ur. Tytus Chałubiński, lekarz, profesor patologii, miłośnik przyrody, współtwórca Towarzystwa Tatrzańskiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrzańskiej, prekursorów polskiego klimatolecznictwa (zm. 4 XI 1889).